Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

एवं वस्त्रादि संशोध्य ततः स्नानं समाचरेत् । शुचौ मनोरमे स्थाने संगृह्यास्त्रेण मृत्तिकाम्

Transliteration

evaṃ vastrādi saṃśodhya tataḥ snānaṃ samācaret | śucau manorame sthāne saṃgṛhyāstreṇa mṛttikām

Translation

یوں کپڑوں وغیرہ کو پاک کر کے پھر غسل کرے۔ پاکیزہ اور دلکش مقام میں حفاظتی ‘اَستر’ منتر کے ساتھ غسل کی مٹی (مِرتّکا) جمع کرے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• वस्त्रादि: cloth etc.
• वस्त्रादि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रादि (प्रातिपदिक; वस्त्र + आदि)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आदि-समास (वस्त्रं च अन्यानि च)

• संशोध्य: having purified
• संशोध्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुध्/शुच् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः सम्-

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रम/अनन्तरता-वाचक (then/thereafter)

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• समाचरेत्: should perform
• समाचरेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आचर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; उपसर्गः सम्- + आ-

• शुचौ: in a pure (place)
• शुचौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानस्य विशेषणम्

• मनोरमे: pleasant/charming
• मनोरमे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; स्थानस्य विशेषणम्

• स्थाने: in a place
• स्थाने: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• संगृह्य: having collected/taken
• संगृह्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); उपसर्गः सम्-

• अस्त्रेण: with the (mantra-)weapon
• अस्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण (instrument)

• मृत्तिकाम्: clay/earth
• मृत्तिकाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मृत्तिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim on the seashore/ghāṭa cleans garments, then kneels in a clean sandy spot to gather sacred clay while silently invoking an astra-mantra; ritual vessels and folded cloth are neatly arranged.

Characters & Entities

• Astra-mantra
• Mṛttikā (clay)
• Snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred bathing is a complete discipline: purity of clothing, place, and mantra-protected action supports the sanctity of the rite.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, where bathing rites are described with mantra-based safeguards.

What ritualistic prescription is mentioned?

Clean garments first; then bathe, collecting cleansing clay (mṛttikā) in a pure place while using the astra-mantra.