Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 13

ब्राह्मणा ऊचुः । वृद्धिकामाश्च पितरो वरदास्तव राघव । दर्शनं हि प्रयच्छंति स्वप्नान्ते हि स्ववंशजे

brāhmaṇā ūcuḥ | vṛddhikāmāśca pitaro varadāstava rāghava | darśanaṃ hi prayacchaṃti svapnānte hi svavaṃśaje

برہمنوں نے کہا: “اے راغھو! تمہارے پِتر اپنے کُنبے کی بھلائی اور افزونی چاہتے ہیں اور برکتیں دینے والے ہیں؛ وہ اپنے ہی وَنش کے فرزند کو خواب کے آخر میں اپنا درشن عطا کرتے ہیں۔”

ब्राह्मणाःthe Brahmins
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
वृद्धि-कामाःdesiring prosperity
वृद्धि-कामाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्धि + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (‘वृद्धिं कामयन्ति’ = desiring prosperity)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction: and)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
वरदाःgranting boons
वरदाः:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; विशेषणम्
तवyour
तव:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
राघवO Rāghava
राघव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
दर्शनम्a vision, appearance
दर्शनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed/for)
प्रयच्छन्तिgrant, bestow
प्रयच्छन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
स्वप्न-अन्तेat the end of a dream
स्वप्न-अन्ते:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वप्नस्य अन्तः’)
हिindeed
हि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle: indeed)
स्व-वंशजेto/for their own descendant
स्व-वंशजे:
Adhikarana (Reference/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + वंशज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘स्वस्य वंशजः’ = one’s own descendant)

Brāhmaṇas

Tirtha: Puṣkara (Prabhāsa-kṣetra)

Type: kund

Listener: Rāma (Rāghava)

Scene: Brāhmaṇas respond to Rāma, explaining that pitṛs, wishing prosperity for their lineage, grant a boon-like vision at the end of a dream.

R
Rāma (Rāghava)
P
Pitṛs (ancestors)

FAQs

Ancestors respond to dhārmic descendants; their subtle guidance may manifest through dreams, encouraging Pitṛ-dharma.

The broader setting is Prabhāsakṣetra in the Prabhāsa Khaṇḍa; the specific tīrtha is named in the following verses.

An implicit emphasis on Pitṛ-related observance (Śrāddha), which is explicitly prescribed in the next shloka.