Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

प्रभास इति विख्यातो मम देवि प्रियः सदा । योजनानां दशद्वे च विस्तीर्णः परिमण्डलम्

Transliteration

prabhāsa iti vikhyāto mama devi priyaḥ sadā | yojanānāṃ daśadve ca vistīrṇaḥ parimaṇḍalam

Translation

وہ ‘پربھاس’ کے نام سے مشہور ہے، اے دیوی، اور ہمیشہ مجھے محبوب ہے۔ اس کا دائرہ نما پھیلاؤ بارہ یوجن تک وسیع ہے۔

Word by Word

• प्रभासः: Prabhāsa (name of the place)
• प्रभासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (Marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/नामनिर्देश-अव्ययम् (quotative/marker ‘thus’)

• विख्यातः: renowned/known
• विख्यातः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वि + ख्या (धातु) → विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रियः: dear/beloved
• प्रियः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• सदा: always
• सदा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: काल-अव्ययम् (adverb of time)

• योजनानाम्: of yojanas (as a measure)
• योजनानाम्: Shashthi-sambandha (Measure-genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• दश: ten
• दश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या (indeclinable numeral used adjectivally)

• द्वे: two
• द्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, द्विवचनम्; संख्या-विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• विस्तीर्णः: expanded/spread (in extent)
• विस्तीर्णः: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: वि + स्तॄ (धातु) → विस्तीर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्

• परिमण्डलम्: a circular area/region
• परिमण्डलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परिमण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Śiva (addressing Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A wide aerial vision of Prabhāsa as a luminous circular mandala spanning twelve yojanas, with Somnāth-like temple spire as a radiant anchor and the ocean rim glinting nearby.

Characters & Entities

• Śiva
• Devī
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa is presented as uniquely प्रिय (beloved) to Śiva—pilgrimage here is treated as intimate proximity to the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, described with its parimaṇḍala (circular) extent.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it provides name-glory and spatial extent.