Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

स्यकारमंगुष्ठयोर्न्यस्य धीकारमुरसि न्यसेत् । मकारं जानुमूले तु हि कारं गुह्यमाश्रितम्

Transliteration

syakāramaṃguṣṭhayornyasya dhīkāramurasi nyaset | makāraṃ jānumūle tu hi kāraṃ guhyamāśritam

Translation

انگوٹھوں پر ‘سْیَ’ حرف کا نِیاس کر کے، سینے پر ‘دھی’ کو قائم کرے۔ پھر گھٹنوں کی جڑ میں ‘م’ رکھے؛ اور ‘ہِ’ کو گُہْیَ یعنی پوشیدہ مقام کے لیے مقرر کرے۔

Word by Word

• स्यकारम्: the syllable ‘sya’
• स्यकारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्यकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; ‘स्य’ इति वर्णविशेषः

• अङ्गुष्ठयोः: of the two thumbs
• अङ्गुष्ठयोः: Adhikarana/Relation (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अङ्गुष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), द्विवचन

• न्यस्य: having placed
• न्यस्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि√अस् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘न्यस्य’ = having placed

• धीकारम्: the syllable ‘dhī’
• धीकारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धीकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘धी’ इति वर्णविशेषः

• उरसि: on the chest
• उरसि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• न्यसेत्: should place
• न्यसेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि√अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मकारम्: the syllable ‘ma’
• मकारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘म’ इति वर्णविशेषः

• जानुमूले: at the base of the knee
• जानुमूले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जानु-मूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जानोः मूलम्)

• तु: but/indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ

• हि: indeed
• हि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ

• कारम्: the syllable ‘ha’ (h-kāra)
• कारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘ह’ इत्यादि वर्ण-कारः (सन्दर्भे ‘हि कारम्’ = ‘हिकारम्’)

• गुह्यम्: secret
• गुह्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुह्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

• आश्रितम्: situated/placed (in)
• आश्रितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ√श्रि (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Focus on hands and torso: thumbs marked with luminous ‘sya’, chest with ‘dhī’, knee-bases with ‘ma’, and a discreet aura at the guhya region indicating ‘hi’—handled with visual modesty and symbolic veiling.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The body is ritually transformed into a sacred field through precise mantra-placements, integrating devotion with disciplined practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, presented as a setting where such ritual observances are taught and valorized.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nyāsa placements: ‘sya’ on thumbs, ‘dhī’ on chest, ‘ma’ at knee-bases, ‘hi’ in the guhya region.