Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

अन्नपानप्रदानैस्तु पूज्या हि सततं द्विजाः । सर्वेषां चैव दानानां विप्राः सर्वेऽधिकारिणः

Transliteration

annapānapradānaistu pūjyā hi satataṃ dvijāḥ | sarveṣāṃ caiva dānānāṃ viprāḥ sarve'dhikāriṇaḥ

Translation

کھانے اور پینے کے دان سے دوج (دو بار جنم لینے والے) ہمیشہ پوجے جانے چاہییں۔ تمام دانوں میں برہمن ہی سب کے حق دار اور مستحق ہیں۔

Word by Word

• अन्नपानप्रदानैः: by gifts of food and drink
• अन्नपानप्रदानैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अन्न (प्रातिपदिक) + पान (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—अन्नस्य पानस्य च प्रदानम् (षष्ठी-तत्पुरुष), तस्य तृतीया बहुवचनम्; English: neuter, instrumental plural; compound: 'giving of food and drink'

• तु: indeed/and (emphasis)
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic/contrastive particle)

• पूज्याः: worthy of worship
• पूज्याः: Vidhaya (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: पूज्य (कृदन्त; √पूज् (धातु) + यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-विशेषणम्; English: masculine nominative plural, predicate adjective/gerundive 'to be worshipped'

• हि: for/indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (reason/emphasis)

• सततम्: always
• सततम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सतत (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययभावे द्वितीया एकवचन (क्रियाविशेषण); English: adverbial accusative 'always'

• द्विजाः: Brahmins (twice-born)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; English: masculine nominative plural

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-विशेषणम्; English: genitive plural 'of all'

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (restrictive particle)

• दानानाम्: of gifts/charities
• दानानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; English: neuter genitive plural

• विप्राः: Brahmins
• विप्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; English: masculine nominative plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (विप्राः)

• अधिकारिणः: eligible/entitled recipients
• अधिकारिणः: Vidhaya (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: अधिकारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधेय-नाम; English: masculine nominative plural, predicate noun

Speaker

Śiva (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim household offers food and drink to dvijas: leaf-plates, water pots, shaded rest area near the temple; recipients bless the donors.

Characters & Entities

• Dvāja/Dvija
• Vipra
• Dāna (charity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sustaining others—especially through food and drink—is elevated as a direct, continual form of honoring dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra; the verse supports the kṣetra’s culture of dāna and reverence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Anna-pāna-pradāna (giving food and drink) and ongoing dvija/vipra-pūjā.