Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

स बहूनि सहस्राणि वर्षाणि पच्यते भृशम् । तस्माद्विप्रो वरारोहे नमस्कार्यो नृभिः सदा

Transliteration

sa bahūni sahasrāṇi varṣāṇi pacyate bhṛśam | tasmādvipro varārohe namaskāryo nṛbhiḥ sadā

Translation

وہ بہت سے ہزاروں برس سخت عذاب میں جلتا رہتا ہے۔ اس لیے اے خوش اندام دیوی، برہمن کو ہمیشہ سب لوگوں پر لازم ہے کہ سجدۂ تعظیم کریں۔

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• बहूनि: many
• बहूनि: Karma (Object/Extent/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: bahu (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (वर्षाणि इत्यस्य)

• सहस्राणि: thousands (of)
• सहस्राणि: Karma (Object/Extent/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sahasra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण (वर्षाणि इत्यस्य)

• वर्षाणि: years
• वर्षाणि: Karma (Object/Extent/कर्म)
• Type: Noun
• Root: varṣa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कालपरिमाण

• पच्यते: is tormented (lit. is cooked)
• पच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √pac (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोग (is cooked/tormented)

• भृशम्: excessively
• भृशम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: bhṛśam (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/Reason/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे अव्ययीभाव (therefore/from that reason)

• विप्रः: a Brahmin
• विप्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: vipra (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वरारोहे: O fair-hipped lady
• वरारोहे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: varā-rohā (प्रातिपदिक; वरा + रोहā)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारय (वरः आरोहः यस्याः)

• नमस्कार्यः: worthy of salutation
• नमस्कार्यः: Karta (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: namas-kārya (प्रातिपदिक; नमस् + कार्य)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तव्य/यत्-अर्थक कृदन्त (worthy to be saluted); तत्पुरुष (नमसः कार्यः)

• नृभिः: by men
• नृभिः: Kartr (Agent in passive sense/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nṛ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• सदा: always
• सदा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: sadā (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

Speaker

Śiva (deduced from goddess-address and continuity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as varārohe)

Visual Art Cues

Scene: A devotee (or king/householder) bows with folded hands to a brāhmaṇa; the goddess addressed ('varārohe') listens; background suggests a coastal shrine and pilgrims.

Characters & Entities

• Devī
• Brāhmaṇa (Vipra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverence toward brāhmaṇas is presented as a core dharma, reinforced by the severe karmic consequences of harming them.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, within whose māhātmya these dharmic norms are emphasized.

What ritualistic prescription is mentioned?

The practical observance is namaskāra—regularly offering salutations to brāhmaṇas.