Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7
Devanagari script
एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा
Transliteration
evamukto gato dūtastatkṣaṇānnṛpasattama | tasyai nivedadāmāsa yaduktaṃ tena bhūbhujā
Translation
یوں حکم پا کر قاصد فوراً روانہ ہوا، اے بہترین بادشاہ! اور اس نے اس عورت کو وہی بات عرض کی جو اس فرمانروا نے کہی تھی۔
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्तःhaving been told / addressed
उक्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे विशेषणवत्
गतःgone
गतः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि
दूतःmessenger
दूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्क्षणात्immediately / from that moment
तत्क्षणात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्षण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (तस्मिन् क्षणे इति); पुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादानार्थे (ablative of time)
नृपसत्तमO best of kings
नृपसत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (नृपाणां सत्तमः); पुल्लिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
निवेददामासreported / informed
निवेददामास:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + विद् (धातु) → निवेदयामास (तिङन्त)
Formलिट् (परिप्रास/परस्मैपद-परिप्रयोगः ‘-आमास’); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
यत्what
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
उक्तम्said
उक्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘यत्’ इत्यस्य विशेषणम्
तेनby him
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
भूभुजाby the king (earth-protector)
भूभुजा:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
Speaker
Pulastya (continuing narration; addressing a king/listener as nṛpasattama)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Arbuda-kṣetra (contextual)
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Addressed to 'nṛpasattama' (best of kings)
Visual Art Cues
Scene: The messenger departs instantly and delivers the ruler’s exact words to Sunandā—faithful transmission of an unfaithful message.
Characters & Entities
M
Messenger (dūta)I
IndrasenaS
SunandāFAQs
It shows how karma unfolds through sequences of speech and action—small choices become decisive turning points.
None in this verse.
None.