Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 93

Devanagari script

तस्माद्गच्छ मया मुक्ता यत्राऽसौ तनयस्तव । तिष्ठते गोकुले बद्धः क्षीरपायी सुदुःखितः

Transliteration

tasmādgaccha mayā muktā yatrā'sau tanayastava | tiṣṭhate gokule baddhaḥ kṣīrapāyī suduḥkhitaḥ

Translation

پس تم جاؤ—میں نے تمہیں آزاد کیا—جہاں تمہارا بیٹا ہے۔ وہ گोकُل میں بندھا ہوا ہے، ابھی تک دودھ پیتا ہے اور سخت دکھ میں مبتلا ہے۔

Word by Word

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेतौ/तस्मात् (therefore)

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• मया: by me
• मया: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• मुक्ता: released, set free
• मुक्ता: Sambodhana (Implied address/सम्बोधन)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘released’ (addressed to her)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (where)

• असौ: that (he)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तनयः: son
• तनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तनय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तिष्ठते: stands/remains
• तिष्ठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• गोकुले: in the cow-pen/cowshed
• गोकुले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोकुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• बद्धः: bound, tied
• बद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बन्ध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of तनयः)

• क्षीरपायी: milk-drinking (a suckling)
• क्षीरपायी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षीर (प्रातिपदिक) + पायिन् (प्रातिपदिक)
• Form: उपपद-तत्पुरुष (क्षीरं पिबति इति), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• सुदुःखितः: very distressed
• सुदुःखितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (अव्यय-उपसर्ग) + दुःखित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; ‘सु’ उपसर्गेण अतिशय (very)

Speaker

Vyāghra (Tiger)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gokula (as kṣetra reference)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A figure grants Kapilā release and directs her urgently to Gokula where her son is bound, milk-drinking, and miserable—an image of helplessness and maternal urgency.

Characters & Entities

• Kapilā
• Tanaya (son)
• Gokula
• Vyāghra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even a feared creature acts righteously when moved by satya and compassion—dharma can soften and liberate.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse mentions Gokula as a locale within the story, but it is not framed here as a tīrtha-māhātmya passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a narrative instruction to reunite with the suffering child.