Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

कार्तिके शुक्लपक्षे च एकादश्यां नृपोत्तम । दीपमारोपयेद्यश्च हृषीकेशाग्रतो नृप

kārtike śuklapakṣe ca ekādaśyāṃ nṛpottama | dīpamāropayedyaśca hṛṣīkeśāgrato nṛpa

اے بہترین بادشاہ! کارتک کے شُکل پکش کی ایکادشی کو، اے راجا، جو کوئی ہریشیکیش کے سامنے چراغ روشن کر کے قائم کرے…

kārtikein (the month of) Kārtika
kārtike:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkārtika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; कालवाचक-सप्तमी (locative of time)
śukla-pakṣein the bright fortnight
śukla-pakṣe:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootśukla (प्रातिपदिक) + pakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (śuklaḥ pakṣaḥ)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
ekādaśyāmon the eleventh (tithi)
ekādaśyām:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootekādaśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; तिथिवाचक-सप्तमी (locative of time)
nṛpa-uttamaO best of kings
nṛpa-uttama:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (nṛpāṇām uttamaḥ)
dīpama lamp
dīpam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdīpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्
āropayetshould place/raise
āropayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-ruh (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्; causative sense not intended here (simple ‘place/raise’)
yaḥwho (he who)
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction)
hṛṣīkeśa-agrataḥin front of Hṛṣīkeśa
hṛṣīkeśa-agrataḥ:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roothṛṣīkeśa (प्रातिपदिक) + agrataḥ (अव्यय)
Form‘agrataḥ’ इति देशवाचक-अव्ययम् (adverb of place: ‘in front of’); पूर्वपद-सम्बन्धः (in front of Hṛṣīkeśa)
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचनम्

Narrator/Ṛṣi addressing the King (contextual speaker within Arbuda Khaṇḍa)

Tirtha: Hṛṣīkeśa

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: Kārttika night at the temple: the king/devotee sets a lamp on a stand before Hṛṣīkeśa; rows of lamps reflect on stone; the sky is clear, the sanctum doorway glows.

K
Kārttika
E
Ekādaśī
H
Hṛṣīkeśa

FAQs

Kārttika-time worship is magnified: a simple lamp-offering before Hṛṣīkeśa is treated as highly transformative.

The shrine-space ‘before Hṛṣīkeśa’ in the Arbuda Khaṇḍa sacred geography.

On Kārttika bright-fortnight Ekādaśī, offer/raise a lamp (dīpa) before Hṛṣīkeśa.