Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 29

नाहं पश्यामि भूपाल कथंचिदपि तूर्ध्वतः । यतो दृष्टिविनिर्दग्धं भस्मसाज्जायतेऽखिलम्

nāhaṃ paśyāmi bhūpāla kathaṃcidapi tūrdhvataḥ | yato dṛṣṭivinirdagdhaṃ bhasmasājjāyate'khilam

اے بھوپال (اے راجا)، میں کسی طرح بھی اوپر کی طرف نہیں دیکھتا؛ کیونکہ میری نگاہ سے جو کچھ جھلس جائے وہ سب کا سب راکھ بن جاتا ہے۔

nanot
na:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ahamI
aham:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
paśyāmisee
paśyāmi:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश् धातु)
Formलट्-लकार (present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
bhūpālaO king
bhūpāla:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootbhūpāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
kathaṃcitin any way
kathaṃcit:
Sambandha (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootkathaṃcit (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb: somehow/by any means)
apieven
api:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावना/अपि-कारक-अव्यय (even/also)
tubut
tu:
Sambandha (Contrast)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (but/indeed)
ūrdhvataḥfrom above, upwards
ūrdhvataḥ:
Adhikarana (Directional locus)
TypeIndeclinable
Rootūrdhva (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: from above/upwards)
yataḥbecause/from which
yataḥ:
Hetu (Cause)
TypeIndeclinable
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formयतस्-प्रत्ययान्त-अव्यय (causal/relative: because/from which)
dṛṣṭi-vinirdagdhamburnt by (his) glance
dṛṣṭi-vinirdagdham:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootdṛṣṭi (प्रातिपदिक) + vinirdagdha (निर्दह् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दृष्ट्या विनिर्दग्धम् = ‘burnt by (his) glance’)
bhasmasātto ashes
bhasmasāt:
Gati (Result/state)
TypeIndeclinable
Rootbhasmasāt (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: to ashes; bhasman + sāt-प्रयोग)
jāyatebecomes, is produced
jāyate:
Kriya (Predicate)
TypeVerb
Rootjan (जन् धातु)
Formलट्-लकार (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
akhilameverything, entire (all)
akhilam:
Karta (Subject)
TypeAdjective
Rootakhila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्व-विशेषण

Śani

Type: kshetra

Listener: bhūpāla (king)

Scene: A radiant figure warns the king: he never looks upward because his gaze incinerates everything; the atmosphere is tense with contained fire-like energy.

Ś
Śani

FAQs

Great power must be governed by restraint; unchecked potency can destroy indiscriminately.

No tīrtha is mentioned in this verse; it is character-revelation within the Mahātmya narrative.

None; the verse explains the nature of Śani’s gaze and his self-restraint.