Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

स्नानं वा पार्थिवश्रेष्ठ यः करिष्यति मानवः । अष्टोत्तरशतं तस्य व्याधीनां न भविष्यति

Transliteration

snānaṃ vā pārthivaśreṣṭha yaḥ kariṣyati mānavaḥ | aṣṭottaraśataṃ tasya vyādhīnāṃ na bhaviṣyati

Translation

اے بادشاہِ برتر! جو انسان اس مقدس تیرتھ میں غسل کرے گا، اُس پر ایک سو آٹھ قسم کی بیماریاں نہیں آئیں گی۔

Word by Word

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), द्वितीया-विभक्तिः (accusative/2nd), एकवचनम् (singular)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपातः (particle: or)

• पार्थिवश्रेष्ठ: O best of kings
• पार्थिवश्रेष्ठ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक; पार्थिव + श्रेष्ठ)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), सम्बोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम् (singular)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (nominative/1st), एकवचनम् (singular)

• करिष्यति: will do / will perform
• करिष्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्

• मानवः: a man; person
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), प्रथमा-विभक्तिः (nominative/1st), एकवचनम् (singular)

• अष्टोत्तरशतम्: one hundred and eight
• अष्टोत्तरशतम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अष्ट-उत्तर-शत (प्रातिपदिक; अष्ट + उत्तर + शत)
• Form: नपुंसकलिङ्गः (neuter), प्रथमा-विभक्तिः (nominative/1st), एकवचनम् (singular)

• तस्य: of him; his
• तस्य: Sambandha (Possessor/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine/neuter), षष्ठी-विभक्तिः (genitive/6th), एकवचनम् (singular)

• व्याधीनाम्: of diseases
• व्याधीनाम्: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: व्याधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (masculine), षष्ठी-विभक्तिः (genitive/6th), बहुवचनम् (plural)

• न: not
• न: Pratishedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation: not)

• भविष्यति: will be / will occur
• भविष्यति: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्

Speaker

Unspecified (narrative voice within Tīrthamāhātmya; likely Sūta or the principal narrator addressing a king)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devīkuṇḍa-samudbhava tīrtha

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: pārthivaśreṣṭha / nṛpa (the king)

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims descend steps into a clear kund; a subtle aura rises from the water. A healer-priest recites mantras; the king watches as devotees emerge radiant, symbolically shedding illness.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful bathing at a praised tīrtha is presented as both purifying and protective, removing suffering and disease.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse belongs to the Devīkuṇḍa / Śrīhāṭakeśvara-kṣetra tīrtha context within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the sacred waters.