Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

Devanagari script

यस्माल्लिंगं ममैतद्वै त्वया पांसुभिरावृतम् । तस्मात्समानधर्मा त्वं गन्धवाहो भविष्यसि

Transliteration

yasmālliṃgaṃ mamaitadvai tvayā pāṃsubhirāvṛtam | tasmātsamānadharmā tvaṃ gandhavāho bhaviṣyasi

Translation

“چونکہ تم نے میرے اس لِنگ کو ریت سے ڈھانپ دیا، اس لیے تم اسی صفت والے بنو گے—گندھ واہ، یعنی بو اٹھانے والے۔”

Word by Word

• यस्मात्: because/from which reason
• यस्मात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (because)

• लिङ्गम्: liṅga (emblem)
• लिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• मम: my
• मम: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; निर्देश-सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक अव्यय (indeed)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• पांसुभिः: with dust
• पांसुभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पांसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• आवृतम्: covered
• आवृतम्: Kriya (क्रिया/भाव)
• Type: Adjective
• Root: आ-√वृ (धातु; √वृ/वृणोति/वृणुते) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृत् (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘लिङ्गम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तस्मात्-हेतोः (therefore)

• समानधर्मा: having the same nature
• समानधर्मा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: समान (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘समानः धर्मः यस्य’ (बहुव्रीह्यर्थे विशेषणवत्)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गन्धवाहः: carrier of fragrance (wind)
• गन्धवाहः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गन्ध (प्रातिपदिक) + वाह (प्रातिपदिक; √वह्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: ‘गन्धं वहति’ (गन्धवाह)

• भविष्यसि: you will become
• भविष्यसि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु; √भू)
• Form: लृट् (Simple Future), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

Speaker

Purāri (Śiva) (reported speech referenced by Vāyu)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (liṅga-associated cleft)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: Śiva pronounces the curse: Vāyu, who covered the liṅga with sand, is destined to become ‘gandha-vāha’; sand swirls around the liṅga, transforming into scented/odorous currents carried by wind.

Characters & Entities

• Śiva (Purāri)
• Vāyu
• Liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Obscuring the divine (even unintentionally) produces lasting effects; purity and reverence toward sacred emblems are central to purāṇic dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra by implication, where the liṅga-associated event is remembered.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the verse conveys a doctrinal warning about covering/defiling sacred symbols.