Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

मुक्तकेशीं विवस्त्रां च कृष्णदंतां भयानकाम् । तान्दृष्ट्वा स महोत्पातान्देवराजो बृहस्पतिम्

muktakeśīṃ vivastrāṃ ca kṛṣṇadaṃtāṃ bhayānakām | tāndṛṣṭvā sa mahotpātāndevarājo bṛhaspatim

اس نے ایک ہولناک عورت دیکھی—کھلے بال، بے لباس، اور سیاہ دانتوں والی۔ ایسے بڑے شگونِ بد دیکھ کر دیوراج اندر نے برہسپتی کی طرف رجوع کیا۔

mukta-keśīmloose-haired
mukta-keśīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootmukta (कृदन्त/प्रातिपदिक) + keśinī/keśī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (मुक्ताः केशाः यस्याः = with loose hair)
vivastrāmunclothed
vivastrām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-vastra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विवस्त्र’ = unclothed
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपातः
kṛṣṇa-dantāmblack-toothed
kṛṣṇa-dantām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṛṣṇa (प्रातिपदिक) + danta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (कृष्णाः दन्ताः यस्याः = black-toothed)
bhayānakāmterrifying
bhayānakām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhayānaka (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
tānthose
tān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; सर्वनाम; (महोत्पातान् इत्यस्य निर्देशः)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु) + ktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (absolutive/gerund)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
mahā-utpātāngreat portents
mahā-utpātān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + utpāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; समासः—कर्मधारयः (महान्तः उत्पाताः = great portents)
deva-rājaḥthe king of gods (Indra)
deva-rājaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (देवानां राजा = king of gods)
bṛhaspatimBṛhaspati
bṛhaspatim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbṛhaspati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Narrator (contextual, within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: A fearsome woman appears: hair loose, unclothed, blackened teeth—an embodiment of dread. Indra, shaken, turns toward Bṛhaspati, the calm guru, for interpretation and remedy.

I
Indra (Devarāja/Śakra)
B
Bṛhaspati

FAQs

When fear and signs of disorder arise, the dharmic response is to seek the counsel of a true guru rather than act from panic or pride.

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it transitions the narrative toward Bṛhaspati’s interpretation.

None; the verse highlights ominous visions and the proper recourse—approaching the spiritual preceptor.