Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
ततश्च दशमे प्राप्ते शत्रुभिः स महीपतिः । निहतो दिवसे सर्वैर्वेष्टयित्वा समन्ततः
Transliteration
tataśca daśame prāpte śatrubhiḥ sa mahīpatiḥ | nihato divase sarvairveṣṭayitvā samantataḥ
Translation
پھر جب دسویں دن آیا تو وہ مہاپتی دشمنوں کے ہاتھوں مارا گیا؛ سب نے ہر طرف سے گھیر کر اسے قتل کر دیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = thereafter
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) = conjunction
दशमेon the tenth (day)
दशमे:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (दिवसादि-विशेषण), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
प्राप्तेhaving arrived/when arrived
प्राप्ते:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √प्राप् + क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle) विशेषण; सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (दशमे ... प्राप्ते) = when the tenth (day) had come
शत्रुभिःby the enemies
शत्रुभिः:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
सhe
स:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
महीपतिःthe king
महीपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहीपति (प्रातिपदिक: मही + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समास: तत्पुरुष (महीनां पतिः = lord of the earth)
निहतःwas killed
निहतः:
Kriya (Result state/क्रिया)
TypeVerb
Rootनिहत (कृदन्त-प्रातिपदिक; नि-√हन् + क्त)
Formकृदन्त (क्त, past passive participle) प्रथमा, एकवचन, पुंलिङ्ग; कर्मणि प्रयोगार्थः (was slain)
दिवसेon the day
दिवसे:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (शत्रुभिः)
वेष्टयित्वाhaving surrounded
वेष्टयित्वा:
Kriya (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Root√वेष्ट् (धातु) + तुमुन्/क्त्वा (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त्वान्त/त्वान्त) = gerund; √वेष्ट् (to surround) ; अर्थ: वेष्टयित्वा = having surrounded
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (Spatial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) = on all sides
Speaker
Sūta (contextual continuation)
Visual Art Cues
Scene: On the tenth day, enemies close in from every direction; the king, exhausted yet resolute, is struck down amid a ring of foes; banners droop, dust and blood mingle.
Characters & Entities
M
mahīpati (king)Ś
śatravaḥ (enemies)FAQs
Worldly power is fragile; Purāṇas underscore impermanence to direct the seeker toward dharma and sacred refuge.
Not stated in this verse; it is a turning point in the chapter’s narrative.
None.