Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

एवमुक्त्वा च सप्ताश्वो विरराम दिवाकरः । गालवोऽपि प्रहृष्टात्मा जगाम निजमंदिरम्

evamuktvā ca saptāśvo virarāma divākaraḥ | gālavo'pi prahṛṣṭātmā jagāma nijamaṃdiram

یوں کہہ کر سات گھوڑوں والے دیواکر، یعنی سورج دیوتا، خاموش ہو گئے؛ اور گالَو بھی دل سے مسرور ہو کر اپنے گھر کو روانہ ہوا۔

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
सप्ताश्वःthe seven-horsed (Sun)
सप्ताश्वः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसप्त + अश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (सप्त अश्वाः यस्य) सूर्यस्य नाम
विररामceased/stopped
विरराम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-रम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दिवाकरःthe Sun
दिवाकरः:
Karta (Subject apposition/कर्तृसमनाधिकरण)
TypeNoun
Rootदिवा + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दिवायाः/दिवसस्य करः = 'day-maker')
गालवःGālava
गालवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha-bodhaka (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle; 'also/even')
प्रहृष्टात्माone whose heart was delighted
प्रहृष्टात्मा:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (प्रहृष्टः आत्मा यस्य) विशेषण (गालवः)
जगामwent
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निजमन्दिरम्his own house
निजमन्दिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिज + मन्दिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (निजं मन्दिरम्)

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgara Khaṇḍa)

Tirtha: Vaṭa-sthala of Sūrya

Type: kshetra

Scene: Sūrya, drawn by seven horses, concludes his speech; Gālava departs delighted toward his hermitage/house.

D
Divākara (Sūrya)
G
Gālava

FAQs

A tīrtha-māhātmya often frames dharma through sacred dialogue: divine instruction is given, then the devotee returns home with faith and joy.

The episode belongs to the Vaṭāditya/Vaṭeśvara sacred complex praised in this adhyāya.

No new rite is prescribed here; it closes the Sun’s instruction and transitions the narrative.