Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

यस्तत्र कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भावितः । तदक्षयं भवेच्छ्राद्धं पितॄणां तृप्तिकारकम्

Transliteration

yastatra kurute śrāddhaṃ pitṝnuddiśya bhāvitaḥ | tadakṣayaṃ bhavecchrāddhaṃ pitṝṇāṃ tṛptikārakam

Translation

جو کوئی وہاں عقیدت بھرے دل سے پِتروں کے لیے شرادھ کرتا ہے، اُس کا شرادھ اَکشَے (ناقابلِ زوال) ہو جاتا ہے اور پِتروں کی تسکین کا سبب بنتا ہے۔

Word by Word

• यः: who (he who)
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• कुरुते: performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पितॄन्: the ancestors
• पितॄन्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• उद्दिश्य: having dedicated/with reference to
• उद्दिश्य: Kriya-visheshana (Converb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उद् + दिश् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (gerund), ‘उद्दिश्य’ = उद्देशं कृत्वा

• भावितः: devout/with proper intention (lit. made/imbued)
• भावितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भू (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘यः’ इति कर्तुः विशेषणम्

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्राद्धम्’ इति विशेष्यस्य निर्देशक-विशेषणम्

• अक्षयम्: imperishable
• अक्षयम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + क्षय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्राद्धम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• भवेत्: would become/is said to be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

• श्राद्धम्: the śrāddha
• श्राद्धम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पितॄणाम्: of the ancestors
• पितॄणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन

• तृप्तिकारकम्: causing satisfaction
• तृप्तिकारकम्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृप्ति + कारक (प्रातिपदिक; षष्ठी-तत्पुरुष)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘श्राद्धम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Riverbank śrāddha: a devotee seated on kuśa grass, offering piṇḍa and tila-water with añjali; pitṛs depicted subtly as satisfied luminous ancestors receiving offerings; brāhmaṇas present.

Characters & Entities

• Pitṛs
• Śrāddha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma includes gratitude to forebears; tīrthas magnify such rites, making offerings spiritually enduring.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The same tīrtha where Gaṅgā abides and where the Viśvāmitra-linked waters are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śrāddha performed there with intention toward the Pitṛs yields akṣaya (imperishable) merit and Pitṛ-satisfaction.