Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

यत्किंचिद्दीयत दानं तस्मिंस्तीर्थवरे द्विजाः । हुतजप्यादिकं चैव तदनंतफलं भवेत्

Transliteration

yatkiṃciddīyata dānaṃ tasmiṃstīrthavare dvijāḥ | hutajapyādikaṃ caiva tadanaṃtaphalaṃ bhavet

Translation

اے دِوِجوں! اُس برتر تیرتھ میں جو کچھ بھی دان دیا جائے—اور اسی طرح ہون، جپ اور دیگر اَعمال—سب کا پھل اَننت، بے پایاں ہو جاتا ہے۔

Word by Word

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (यत्किंचित् इति समुच्चय-प्रयोगे)

• किंचित्: anything (some)
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् + चित् (अव्यय-निपात)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक सर्वनाम (indefinite pronoun)

• दीयते: is given
• दीयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट् (Present), कर्मणि प्रयोग (Passive), प्रथमपुरुष, एकवचन

• दानम्: a gift/charity
• दानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (कर्म/कर्मधारयार्थे)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तीर्थवरे: in the excellent tīrtha
• तीर्थवरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ + वर (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• द्विजाः: O twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा, बहुवचन (सम्बोधनार्थे)

• हुतजप्यादिकम्: offerings, recitations, and the like
• हुतजप्यादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हुत + जप्य + आदिक (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-समाहार/समुच्चयार्थे)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आदि’ समासान्त-प्रयोगः (etc.)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis (Nipata)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारणार्थक निपात

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘फलम्’ इति विशेष्यस्य निर्देशक-विशेषणम्

• अनन्तफलम्: endless fruit/result
• अनन्तफलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अनन्त + फल (प्रातिपदिक; कर्मधारय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ / dvijāḥ

Visual Art Cues

Scene: A bustling yet orderly tīrtha-bank: devotees giving alms, a small homa-kunda with flames, a japa-mālā in a pilgrim’s hand; the air glows to indicate 'ananta-phala' radiating outward.

Characters & Entities

• Dāna
• Homa (huta)
• Japa
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right action performed in a sanctified place multiplies in spiritual potency, turning finite acts into enduring merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha described in Adhyāya 42 (the Viśvāmitra-origin kuṇḍa/spring where Gaṅgā abides).

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna (charity), huta/homa (oblations), japa (recitation), and allied rites performed at this tīrtha yield ananta-phala (limitless fruit).