Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

त्वत्पुष्पसदृशांगी सा मम भार्या मनस्विनी । स त्वं चंपक जानीषे यदि त्वं शंस मे द्रुतम्

tvatpuṣpasadṛśāṃgī sā mama bhāryā manasvinī | sa tvaṃ caṃpaka jānīṣe yadi tvaṃ śaṃsa me drutam

اس کے اعضا تیرے پھولوں جیسے ہیں؛ وہ میری باہمت زوجہ ہے۔ اے چمپک کے درخت! اگر تُو اسے جانتا ہے تو مجھے فوراً بتا۔

त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धे अव्ययवत्-प्रयोगः (genitive sense) समासपूर्वपदत्वेन; ‘त्वत्’ = ‘तव’
पुष्प-सदृश-अङ्गीflower-limbed; with limbs like (your) flowers
पुष्प-सदृश-अङ्गी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्प (प्रातिपदिक) + सदृश (प्रातिपदिक) + अङ्गिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: पुष्पवत् सदृशानि अङ्गानि यस्याः (having limbs like flowers)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
भार्याwife
भार्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मनस्विनीintelligent/spirited
मनस्विनी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमनस्विन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भार्या इति पदस्य विशेषणम्
सःhe/that one
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
चम्पकO campaka-tree
चम्पक:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootचम्पक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
जानीषेyou know
जानीषे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्ययम्; शर्तार्थक (if)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शंसtell/declare
शंस:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् (to me/for me)
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootद्रुतम् (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषण (adverb)

A lovelorn husband/lover (narrative voice within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Type: kshetra

Scene: A blooming campaka tree with pale golden flowers; the seeker stands beneath it, looking up and around, imploring it to speak quickly, the air thick with fragrance contrasting his inner anguish.

C
caṃpaka (champak tree)

FAQs

It highlights urgency born of attachment; Purāṇic storytelling uses such urgency to underscore the mind’s restlessness and the need for higher anchoring in dharma.

Not specified in this verse; it sits inside a Tīrthamāhātmya chapter.

None.