Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 89

Devanagari script

शर्वं कपालहस्तं च ग्रीवार्द्धे गरलान्वितम् । रुण्डमालार्द्धहारं च सितगौरं समंततः

Transliteration

śarvaṃ kapālahastaṃ ca grīvārddhe garalānvitam | ruṇḍamālārddhahāraṃ ca sitagauraṃ samaṃtataḥ

Translation

انہوں نے شَرْو کو دیکھا—ہاتھ میں کَپال لیے ہوئے، گلا جزوی طور پر زہر کے نشان سے آلودہ؛ کٹے ہوئے سروں کی مالا آدھے ہار کی طرح، اور ہر سمت سفید و گورے نور سے درخشاں۔

Word by Word

• शर्वम्: Śarva (Shiva)
• शर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (स्तुत्यर्थे/वर्णने)

• कपालहस्तम्: with a skull in hand
• कपालहस्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कपाल (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—कपालं हस्ते यस्य/कपालहस्तः (सप्तमी-तत्पुरुष/बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• ग्रीवार्द्धे: on half of the neck
• ग्रीवार्द्धे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ग्रीवा (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—ग्रीवायाः अर्धे (षष्ठी-तत्पुरुष)

• गरलान्वितम्: accompanied by poison
• गरलान्वितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गरल (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—गरलेन अन्वितम् (तृतीया-तत्पुरुष)

• रुण्डमालार्द्धहारम्: wearing a half-garland/necklace of severed heads
• रुण्डमालार्द्धहारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रुण्डमाला (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक) + हार (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—रुण्डमालायाः अर्धः हारः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• सितगौरम्: white and fair
• सितगौरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + गौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—सितश्च गौरश्च (इतरेतर-द्वन्द्व; वर्णद्वयसमाहारः)

• समन्ततः: all around
• समन्ततः: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समन्ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; सर्वतोभावे (adverb: on all sides)

Speaker

Narrator (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Deities behold Śiva: skull held in hand, throat stained by poison, half-ornament of severed heads, body luminous—white-fair radiance surrounding a fearsome yet benevolent presence.

Characters & Entities

• Śarva (Śiva)
• Kapāla
• Garala (poison)
• Ruṇḍamālā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s form unites awe and refuge: the poison signifies cosmic protection, and the fierce ornaments signify transcendence over death.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; it serves as a descriptive vision within the chapter’s tīrtha narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a contemplative description supporting devotional visualization (dhyāna) and praise.