Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

स तथेति प्रतिज्ञाय त्यक्त्वा तान्दैत्यसत्तमान् । पूजां प्राप्नोति मर्त्यानां संस्थितो ग्रहमण्डले

sa tatheti pratijñāya tyaktvā tāndaityasattamān | pūjāṃ prāpnoti martyānāṃ saṃsthito grahamaṇḍale

اس نے ‘یوں ہی ہو’ کہہ کر عہد کیا، اور دَیتّیوں کے اُن سرداروں کو چھوڑ کر، سیّارگان کے حلقے میں قائم ہو گیا؛ تب وہ انسانوں کی پوجا پانے لگا۔

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
tathāthus
tathā:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘thus/so’
itithus (quoting)
iti:
Vākyārtha-dyotaka (Quotative/इति)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक (quotative particle)
pratijñāyahaving promised
pratijñāya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootprati-jñā (ज्ञा धातु) → pratijñā (प्रातिपदिक) / pratijñāya (क्त्वा-प्रयोग)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘प्रतिज्ञाय’ = having promised/pledged
tyaktvāhaving abandoned
tyaktvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Roottyaj (त्यज् धातु) → tyakta (क्त) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having abandoned’
tānthose
tān:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम; विशेषण (daityasattamān इत्यस्य)
daityasattamānthe best among the Daityas
daityasattamān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaitya + sattama (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; ‘दैत्यानां सत्तमाः’ (श्रेष्ठाः)
pūjāmworship, honor
pūjām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
prāpnotiattains, receives
prāpnoti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (आप् धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
martyānāmof mortals
martyānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmartya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
saṃsthitaḥsituated, established
saṃsthitaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-sthā (स्था धातु) → saṃsthita (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘स्थितः/established’
grahamaṇḍalein the planetary sphere
grahamaṇḍale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgraha + maṇḍala (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

Narrator (purāṇic ākhyāna voice)

Type: kshetra

Listener: King (implied)

Scene: Rāhu assents, turns away from the Daityas, and is shown enthroned/placed within a celestial planetary ring while humans below offer worship.

D
Daityas
M
Mortals (martyas)
G
Grahamaṇḍala

FAQs

A vow aligned with dharma transforms destiny—renunciation of adharmic company leads to honored status.

The verse frames cosmic placement (grahamaṇḍala) rather than a named pilgrimage location.

It establishes the basis for graha-pūjā by humans, but does not specify offerings or mantras.