Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

त्यज दैत्यान्महाभाग देवानां संमतो भव । संप्राप्स्यसि परां पूजां सदा त्वं ग्रहमंडले

tyaja daityānmahābhāga devānāṃ saṃmato bhava | saṃprāpsyasi parāṃ pūjāṃ sadā tvaṃ grahamaṃḍale

اے صاحبِ نصیب! دَیتّیوں کو چھوڑ دے اور دیوتاؤں کے نزدیک مقبول ہو جا؛ پھر تو ہمیشہ سیّارگان کے حلقے میں اعلیٰ ترین پوجا پائے گا۔

tyajaabandon, give up
tyaja:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (त्यज् धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
daityānthe Daityas (demons)
daityān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन
mahābhāgaO fortunate one
mahābhāga:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā + bhāga (प्रातिपदिक-द्वय)
Formसम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन, पुंलिङ्ग; ‘महान् भागः यस्य’ (honorific address)
devānāmof the gods
devānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
saṃmataḥapproved, accepted
saṃmataḥ:
Kriyā (Predicative/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootsam-man (मन् धातु) → saṃmata (क्त-प्रत्यय, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘approved/accepted’
bhavabecome, be
bhava:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (भू धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saṃprāpsyasiyou will attain
saṃprāpsyasi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-pra-āp (आप् धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
parāmsupreme, great
parām:
Viśeṣaṇa (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (pūjām इत्यस्य)
pūjāmworship, honor
pūjām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
sadāalways
sadā:
Kāla (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुषार्थे सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (मध्यम-पुरुष ‘you’)
grahamaṃḍalein the circle of planets
grahamaṃḍale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgraha + maṇḍala (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘ग्रहाणां मण्डले’

Acyuta (Viṣṇu) (deduced from the immediately preceding verse)

Listener: King (implied)

Scene: Vishnu promises the former adversary enduring honor: worship in the graha-maṇḍala, provided he abandons the Daityas and gains Deva approval.

A
Acyuta (Viṣṇu)
D
Daityas
D
Devas
G
Grahamaṇḍala (sphere of planets/grahas)

FAQs

Alignment with the devas (dharma) elevates one’s cosmic role and makes one worthy of reverence.

The shloka highlights the graha-maṇḍala (cosmic sacred order) rather than naming a terrestrial tīrtha.

It implies ongoing pūjā (worship) of a graha-deity, but gives no specific procedure.