Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

ततस्तं लोभसंयुक्ता ममंथुः सागरं नृप । पद्महस्तात्र संजाता ततो लक्ष्मीः सितांबरा

tatastaṃ lobhasaṃyuktā mamaṃthuḥ sāgaraṃ nṛpa | padmahastātra saṃjātā tato lakṣmīḥ sitāṃbarā

پھر لالچ میں مبتلا ہو کر، اے بادشاہ، انہوں نے اس سمندر کو دوبارہ متھا؛ وہاں سفید لباس والی، ہاتھ میں کنول لیے لکشمی ظاہر ہوئیں۔

ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तदस् तसिल्)
Formअव्यय (then)
तम्him/that (ocean)
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
लोभ-संयुक्ताःfilled with greed
लोभ-संयुक्ताः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलोभ (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; सम्+√युज् (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (लोभेन संयुक्ताः = possessed of greed)
ममन्थुःchurned
ममन्थुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मन्थ् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
सागरम्the ocean
सागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
पद्म-हस्ताlotus-handed
पद्म-हस्ता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (पद्मौ हस्तौ यस्याः सा = she whose hands are lotuses/lotus-in-hand)
अत्रthere/here
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: here/therein)
संजाताarose/was born
संजाता:
Kriya (Predicate action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसंजात (कृदन्त; सम्+√जन् (धातु) क्त)
Formभूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावार्थे (was born/arose)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/from that)
लक्ष्मीःLakṣmī
लक्ष्मीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सित-अम्बराwearing white garments
सित-अम्बरा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सितम् अम्बरम् यस्याः सा = white-clad)

Unknown (deduced: Purāṇic narrator addressing 'nṛpa')

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king)

Scene: From the churned ocean, Lakṣmī arises luminous, clad in white, holding a lotus; the sea calms around her as devas and dānavas pause, struck by her beauty and auspicious presence.

L
Lakṣmī
O
Ocean (Samudra/Sāgara)
L
Lotus (Padma)

FAQs

From intense striving arise divine auspiciousness (Lakṣmī); yet greed is cautioned as a motive that disturbs harmony.

No specific earthly tīrtha is named; the verse is mythic background within a tīrtha-māhātmya chapter.

None.