Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

यदन्वये जनाः सर्वे पशुधर्मरतोत्सवाः । सोदर्यां भगिनीं त्यक्त्वा जननीं च तथा पराम्

Transliteration

yadanvaye janāḥ sarve paśudharmaratotsavāḥ | sodaryāṃ bhaginīṃ tyaktvā jananīṃ ca tathā parām

Translation

جس کے نسب میں سب لوگ حیوانی دھرم کے شوق میں مگن رہتے ہیں؛ سگی بہن کو چھوڑ کر، اور اسی طرح ماں اور دوسروں کو بھی ترک کر دیتے ہیں۔

Word by Word

• यत्: in which/wherein
• यत्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (7th/Locative Singular); सम्बन्धे (relative)

• अन्वये: in the lineage
• अन्वये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-एकवचन (7th/Locative Singular)

• जनाः: people
• जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन (1st/Nominative Plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; विशेषणम् (qualifier of जनाः)

• पशुधर्मरतउत्सवाः: delighting in the ‘animal-like’ dharma and revelry
• पशुधर्मरतउत्सवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पशु-धर्म-रत-उत्सव (प्रातिपदिक; घटकाः: पशु + धर्म + रत + उत्सव)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-बहुवचन; बहुपद-समासः, विशेषणम् (जनाः)

• सोदऱ्याम्: own (uterine)
• सोदऱ्याम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: स-उदर (प्रातिपदिक; ‘same womb’)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular); विशेषणम् (भगिनीम्)

• भगिनीम्: sister
• भगिनीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular)

• त्यक्त्वा: having abandoned
• त्यक्त्वा: Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), ‘having abandoned’

• जननीम्: mother
• जननीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जननी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (2nd/Accusative Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• पराम्: other/another
• पराम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषणम् (जननीम्)

Speaker

Sāvitrī (continuing her rebuke; speaker implied from immediate context)

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: a speaker condemns a degraded lineage where people abandon sister and mother; the imagery contrasts human society with animal-like impulse.

Characters & Entities

• dharma
• paśu-dharma
• family relations (sister, mother)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is measured by protection of family, restraint, and duty; ‘paśu-dharma’ symbolizes life ruled by impulse and abandonment of obligations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is referenced in this verse excerpt.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; this is ethical condemnation within a yajña-centered narrative.