Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 178›Shloka 78
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 78

Devanagari script

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । चतुर्भुजा यथा गौरी संजाता पंचपिंडिका

Transliteration

sūta uvāca | etadvaḥ sarvamākhyātaṃ yatpṛṣṭo'smi dvijottamāḥ | caturbhujā yathā gaurī saṃjātā paṃcapiṃḍikā

Translation

سوت نے کہا: اے بہترین دو بار جنم لینے والو! جو کچھ تم نے پوچھا تھا وہ سب میں نے بیان کر دیا۔ اسی طرح گوری چار بازوؤں والی ہوئیں اور پنچ پِنڈِکا کے روپ میں ظاہر ہوئیں۔

Word by Word
सूतःSūta (the narrator)
सूतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संबोधन-प्रायः वक्तृ-निर्देश (speaker tag)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कर्म/विषय-निर्देश
वःof you / for you
वः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन; enclitic
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; एतत्-विशेषण
आख्यातम्has been narrated/told
आख्यातम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√khyā (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘कथितम्’ अर्थे
यत्which
यत्:
Sambandha (Relative link/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
पृष्टः(I) having been asked
पृष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√prach (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहं’ इति कर्तरि विशेषण
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानाम् उत्तमाः)
चतुर्भुजाfour-armed
चतुर्भुजा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatur (संख्या-प्रातिपदिक) + bhuja (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गौरी-विशेषण; द्विगु-समासः (चत्वारः भुजाः यस्याः)
यथाas, just as
यथा:
Sambandha (Comparative link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
गौरीGaurī (Pārvatī)
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संजाताwas born/appeared
संजाता:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√jan (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उत्पन्ना’ अर्थे
पंचपिंडिकाPañcapiṇḍikā (name/title)
पंचपिंडिका:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpañca (संख्या-प्रातिपदिक) + piṇḍikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name); द्विगु-समासः
Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Dvijottamāḥ (assembled brāhmaṇas/ṛṣis)

Visual Art Cues

Scene: Sūta concludes the account before assembled brāhmaṇas, summarizing the marvel: Gaurī becomes four-armed and appears as Pañcapiṇḍikā; the atmosphere is that of a sacred storytelling pavilion near a kṣetra shrine.

Characters & Entities
S
Sūta
G
Gaurī (Pārvatī)
P
Pañcapiṇḍikā
D
Dvijottamas (sages/brāhmaṇas)

FAQs

Sacred narratives (māhātmya) reveal the Goddess’s manifested forms to inspire devotion and pilgrimage-faith.

Hāṭakeśvara-kṣetra, within the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

None in this verse; it serves as Sūta’s concluding summary of the origin account.

←Previous Verse
Next Verse→