Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 77

Devanagari script

साधुमाधु महाभागे सत्यमेतत्त्वयोदितम् । जानतापि मया पृष्टा भवतीं वरवर्णिनि

Transliteration

sādhumādhu mahābhāge satyametattvayoditam | jānatāpi mayā pṛṣṭā bhavatīṃ varavarṇini

Translation

“شاباش، شاباش، اے نہایت بخت والی! جو کچھ تم نے کہا وہ سچ ہے۔ اے خوش رنگ خاتون، جانتے ہوئے بھی میں نے تم سے سوال کیا تھا۔”

Word by Word

• साधु: well done
• साधु: Sambandha (Exclamation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: साधु (अव्यय/सुबन्तवत्)
• Form: प्रशंसावाचक-अव्यय (interjection: well done)

• माधु: O Mādhū (sweet one / Mādhava-related epithet)
• माधु: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: माधु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; मधु-सम्बन्धि नाम/विशेषणरूप सम्बोधन

• महाभागे: O greatly fortunate lady
• महाभागे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्याः)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Agent/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन

• उदितम्: spoken/said
• उदितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: उद्-वद्/वद् (धातु) → उदित (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; उक्तम् इत्यर्थे

• जानता: by me (who was) knowing
• जानता: Karana (Instrument/Agent/करण)
• Type: Adjective
• Root: ज्ञा (धातु) → जानत् (शतृ-प्रत्यय)
• Form: कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; मया इत्यस्य विशेषण (by me, knowing)

• अपि: even/although
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवाद/अन्वर्थक-अव्यय (particle: even/also)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/Agent/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन

• पृष्टा: asked
• पृष्टा: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-भूतकर्मणि)
• Form: कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भवतीम् इत्यस्य विशेषण (asked)

• भवतीम्: you (honorific)
• भवतीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; आदरार्थक-प्रयोग (honorific ‘you’)

• वरवर्णिनि: O fair-complexioned lady
• वरवर्णिनि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + वर्णिन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय (वरः वर्णः यस्याः)

Speaker

Viṣṇu (implied, speaking to Mahālakṣmī)

Skanda Dialogue

Listener: Mahālakṣmī

Visual Art Cues

Scene: Viṣṇu, still in affectionate proximity to Lakṣmī, praises her: ‘Well done; it is true.’ He notes he asked despite knowing, to bring forth her statement.

Characters & Entities

• Mahālakṣmī
• Viṣṇu (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Truth is affirmed as intrinsically luminous; even the omniscient Lord highlights it to teach and bless.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the verse emphasizes truthful narration and divine approval.