Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

नमस्ते जगदाधारे नमस्ते भूतधारिणि । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

Transliteration

namaste jagadādhāre namaste bhūtadhāriṇi | namaste padmapatrākṣi namaste kāṃcanadyute

Translation

کائنات کا سہارا بننے والی دیوی، آپ کو سلام؛ تمام مخلوقات کو تھامنے والی، آپ کو سلام۔ کنول کی پتیوں جیسی آنکھوں والی اور سونے جیسی چمک والی دیوی، آپ کو سلام۔

Word by Word

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नमस्कारार्थे

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• जगदाधारे: O support of the world
• जगदाधारे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जगत् + आधार (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—जगत् + आधार (षष्ठी/तत्पुरुषः: 'जगतः आधारः/आधारिणी')

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• भूतधारिणि: O bearer of beings
• भूतधारिणि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भूत + धारिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—भूत + धारिणी (द्वितीया/तत्पुरुषः: 'भूतानि धारयति या')

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• पद्मपत्राक्षि: O lotus-leaf-eyed (one)
• पद्मपत्राक्षि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पद्म + पत्र + अक्षि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—पद्मपत्रम् इव अक्षिणी यस्याः सा (बहुव्रीहिः)

• नमः: salutation
• नमः: Sambodhana/Prayojana (Salutation/सम्बोधन-प्रयोग)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी, एकवचन

• कांचनद्युते: O golden-radiant (one)
• कांचनद्युते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: काञ्चन + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—काञ्चन + द्युति (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: 'काञ्चनी द्युतिः यस्याः')

Speaker

Deductive: A devotee/narrator within the Tīrthamāhātmya recitation (speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī appears as a golden-radiant motherly figure with lotus-leaf eyes, standing or seated on a lotus, one hand in abhaya, the cosmos subtly suggested behind her as a supporting mandala.

Characters & Entities

• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Divine Feminine is both immanent (upholding beings) and beautiful/auspicious, inviting devotion grounded in cosmic reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of a tīrtha-centered chapter, but it does not name a particular site in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it supports devotional praise during pūjā or tīrtha-visit worship.