Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

अहं यास्यामि सुश्रोणि काननं तपसः कृते । त्वं प्रार्थय वरं कंचिद्येनाभीष्टं ददामि ते

Transliteration

ahaṃ yāsyāmi suśroṇi kānanaṃ tapasaḥ kṛte | tvaṃ prārthaya varaṃ kaṃcidyenābhīṣṭaṃ dadāmi te

Translation

اے خوش کمر والی! میں تپسیا کے لیے جنگل کو جاؤں گا۔ تم کوئی ور مانگو؛ جس کے ذریعے میں تمہاری مراد پوری کر دوں گا۔

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, उत्तमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)

• यास्यामि: I will go
• यास्यामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future); उत्तमपुरुषः (1st person); एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुश्रोणि: O fair-hipped one
• सुश्रोणि: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सु-श्रोणि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा (Vocative); एकवचनम्

• काननम्: to the forest
• काननम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कानन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative); एकवचनम्

• तपसः: of austerity
• तपसः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी-विभक्तिः (Genitive); एकवचनम्

• कृते: for the sake (of)
• कृते: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: कृत (कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त, कृदन्त)
• Form: अव्ययीभावार्थे प्रयोगः; हेतौ/अर्थे (for the sake of)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्वम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, मध्यमपुरुषार्थे; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)

• प्रार्थय: ask/request
• प्रार्थय: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√अर्थ् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative); मध्यमपुरुषः (2nd person); एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative); एकवचनम्

• कंचित्: some (one)
• कंचित्: Visheshaṇa (विशेषण)
• Type: Noun
• Root: क (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (निपात)
• Form: अनिश्चितवाचक-सर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम् (some/any)

• येन: by which
• येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः (Instrumental); एकवचनम्; नपुंसक/पुं रूपम् (by which/whereby)

• अभीष्टम्: the desired (thing)
• अभीष्टम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभि-इष्ट (इष्/इच्छ्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त, कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्तिः; एकवचनम्; कर्मपदत्वेन (desired thing)

• ददामि: I give
• ददामि: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); उत्तमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी-विभक्तिः (Dative); एकवचनम्

Speaker

Ṛcīka (implied, addressing his wife)

Visual Art Cues

Scene: A calm, ascetic-minded husband addresses his wife with tenderness, announcing departure to the forest for austerities and inviting her to ask a boon; domestic courtyard at dawn, travel staff and water-pot visible.

Characters & Entities

• Ṛcīka (implied)
• Forest (Kānana)
• Tapas (austerity)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity (tapas) is shown as purposeful and beneficent—spiritual discipline is paired with compassionate granting of rightful wishes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it references a forest setting for tapas.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) in a forest is indicated as the sage’s discipline, though no detailed rite is specified.