Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

स च कायेन कुब्जः स्याज्जराव्याप्तस्तथैव च । वलीपलितगात्रश्च ह्यत्यंतं च विरूपधृक्

sa ca kāyena kubjaḥ syājjarāvyāptastathaiva ca | valīpalitagātraśca hyatyaṃtaṃ ca virūpadhṛk

اور اس کے جسم میں کوہان نکل آیا، بڑھاپا اس پر چھا گیا۔ اعضا پر جھریاں اور سفید بال نمودار ہوئے؛ وہ نہایت بدصورت صورت کا حامل ہو گیا۔

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
कायेनin body
कायेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अवयव/प्रकारे (in body/physically)
कुब्जःhunchbacked
कुब्जः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुब्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of ‘सः’)
स्यात्would be/becomes
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जराव्याप्तःovercome by old age
जराव्याप्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootजरा + व्याप्त (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘जरया व्याप्तः’ (pervaded by old age); विशेषण (of ‘सः’)
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus/so)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
वलीपलितगात्रःhaving a body with wrinkles and grey hair
वलीपलितगात्रः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवली + पलित + गात्र (प्रातिपदिक-त्रय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (समाहार/कर्मधारयार्थ): ‘वली च पलितं च यस्य गात्रे’ (body with wrinkles and grey hair); विशेषण
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (indeed/for)
अत्यन्तम्excessively
अत्यन्तम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb: exceedingly)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
विरूपधृक्ugly-looking (bearing deformity)
विरूपधृक्:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootविरूप + धृ (धातु) (कृदन्त: क्विप्/धृक्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: ‘विरूपं धारयति’ (one who bears ugliness); विशेषण

Narrator (contextual; within Nāgarakhaṇḍa narrative)

Scene: Maṇibhadra’s transformation: once wealthy, now hunchbacked and prematurely aged—wrinkled limbs, grey hair, distorted posture—standing alone despite riches.

J
jarā (old age)

FAQs

Adharma and hard-heartedness are portrayed as bringing visible suffering—loss of health, dignity, and inner harmony.

No tīrtha is explicitly mentioned in this verse; it supports the broader mahātmya by contrasting sin’s results with tīrtha-merit.

None directly; the verse describes consequences rather than prescribing a rite.