Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

यस्तत्र दिवसे मर्त्यः पूजामस्य विधा स्यति । सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स यास्यति

Transliteration

yastatra divase martyaḥ pūjāmasya vidhā syati | sarvapāpavinirmukto viṣṇulokaṃ sa yāsyati

Translation

جو کوئی فانی اس دن اس کی پوجا مقررہ ودھی کے مطابق کرے، وہ تمام گناہوں سے پاک ہو کر وشنو لوک کو جائے گا۔

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• दिवसे: on the day
• दिवसे: Adhikaraṇa (Time-locative/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• पूजाम्: worship
• पूजाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• अस्य: of him/of this (of Viṣṇu)
• अस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• विधास्यति: will perform/arrange
• विधास्यति: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + धा (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• सर्वपापविनिर्मुक्तः: freed from all sins
• सर्वपापविनिर्मुक्तः: Karta (as predicate adjective of subject/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पाप + वि + निर् + मुक्त (मुक्त = मुच्-धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त); समस्त-प्रातिपदिक
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; विशेषणम्; (सर्वपापेभ्यः) विनिर्मुक्तः = ‘freed from all sins’

• विष्णुलोकम्: Viṣṇu’s world
• विष्णुलोकम्: Karma (Goal as object of motion/गत्यर्थक-कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु + लोक (प्रातिपदिक); विष्णुलोक (समस्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘विष्णोः लोकः’)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्

• यास्यति: will go
• यास्यति: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

Speaker

Viṣṇu/Hari (phalaśruti for worship)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāsudeva-kṣetra / Badarī-abode (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: General audience within the māhātmya frame (implicit)

Visual Art Cues

Scene: A mortal devotee performs formal worship on an auspicious day before Viṣṇu’s icon; the scene emphasizes ritual completeness and the resulting radiance/ascension motif toward Viṣṇu-loka.

Characters & Entities

• Viṣṇuloka
• Pūjā (worship)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere, timely worship at a sacred place purifies karmic impurity and directs the devotee toward divine proximity (Viṣṇuloka).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Cakrapāṇi/Viṣṇu shrine-tīrtha described in Adhyāya 152, connected with Badarī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā ‘on that day’ (the chapter’s specified sacred occasion), with proper procedure (vidhi).