Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

Devanagari script

तथा ये वासुदेवस्य क्षेत्रे केचिद्व्यवस्थिताः । तेषां प्रदर्शनं श्रेयो नित्यं दृष्ट्वा च लप्स्यते

Transliteration

tathā ye vāsudevasya kṣetre kecidvyavasthitāḥ | teṣāṃ pradarśanaṃ śreyo nityaṃ dṛṣṭvā ca lapsyate

Translation

اسی طرح جو لوگ واسودیو کے مقدس کھیتر میں رہتے ہیں، ان کا درشن نہایت مبارک ہے؛ اور انہیں نِت دیکھنے سے ہمیشہ روحانی بھلائی حاصل ہوتی ہے۔

Word by Word

• तथा: likewise
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक (adverb: ‘likewise/so’)

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• वासुदेवस्य: of Vāsudeva
• वासुदेवस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वासुदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्

• क्षेत्रे: in the sacred field/region
• क्षेत्रे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्

• केचित्: some
• केचित्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (‘some’)

• व्यवस्थिताः: residing/established
• व्यवस्थिताः: Karta (as predicate adjective/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + स्था (धातु) → व्यवस्थित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त/PPP)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘स्थिताः/निविष्टाः’

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), बहुवचनम्

• प्रदर्शनम्: the sight/seeing (of them)
• प्रदर्शनम्: Karta (Subject of ‘is’ implied/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्र + दृश् (धातु) → प्रदर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्

• श्रेयः: is beneficial/meritorious
• श्रेयः: Pradhāna-vākya-predicative (Predicate/विधेय)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate noun)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverb: ‘always’)

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund/Absolutive)

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)

• लप्स्यते: will be obtained
• लप्स्यते: Kriyā (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्, आत्मनेपदम्

Speaker

Viṣṇu/Hari (continuing tīrtha benefits)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vāsudeva-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Implicit pilgrim-audience within the māhātmya

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim repeatedly beholds serene residents of Vāsudeva’s precinct—sādhus, brāhmaṇas, temple-servitors—near a shrine; the emphasis is on everyday holiness and the quiet radiance of regular darśana.

Characters & Entities

• Vāsudeva
• Kṣetra (holy precinct)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holiness is contagious through proximity: regular darśana within a Viṣṇu-kṣetra nurtures śreyas (spiritual good).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vāsudeva’s kṣetra—i.e., the Viṣṇu/Cakrapāṇi sacred precinct highlighted in this chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

Practice nitya-darśana: regularly visit/see (pradarśana) those established in the kṣetra, implying ongoing pilgrimage and temple attendance.