Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

एतेषु त्रिषु लोकेषु त्यक्त्वेमां बदरीमहम् । पूजामस्य करिष्यामि स्वयं विष्णोर्द्विजोत्तमाः

eteṣu triṣu lokeṣu tyaktvemāṃ badarīmaham | pūjāmasya kariṣyāmi svayaṃ viṣṇordvijottamāḥ

اے بہترین دُویجوں! ان تینوں لوکوں میں اس بدری دھام کو چھوڑ کر، میں خود وشنو کے اس روپ کی پوجا ادا کروں گا۔

एतेषुin these
एतेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
त्रिषुin three
त्रिषु:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund/Absolutive); ‘having abandoned’
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
बदरीम्Badarī (place/jujube grove)
बदरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबदरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
अस्यof him/of this (of Viṣṇu)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
करिष्यामिI will perform
करिष्यामि:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/कर्तृ-विशेषणार्थक (adverb: ‘personally’)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana/Addressed audience (Vocative sense though nominative form used/सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक); द्विजोत्तम (समस्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘द्विजानाम् उत्तमाः’)

Viṣṇu/Hari (promising ongoing divine worship/guardianship)

Tirtha: Badarī / Vāsudeva-kṣetra (as referenced)

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ (addressed)

Scene: Viṣṇu’s presence is implied as imminent: a sanctified Badarī grove with a shrine; the Lord’s vow-like utterance addressed to dvijas, suggesting a divine assurance that worship will be personally upheld.

B
Badarī
V
Viṣṇu
D
Dvijottama

FAQs

A tīrtha’s power is upheld by divine will; the deity is not distant but actively present to receive and sustain worship.

Badarī and the connected Viṣṇu/Cakrapāṇi shrine extolled in this chapter.

It emphasizes pūjā itself—stating that worship is continually maintained, even by the deity ‘himself’ (svayam).