Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

Devanagari script

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

Transliteration

sūta uvāca | evaṃ prabhāvaṃ liṃgaṃ tu devadevasya śūlinaḥ | bhavadbhiḥ paripṛṣṭaṃ yadadityā sthāpitaṃ purā

Translation

سوت نے کہا: یوں دیوتاؤں کے دیوتا، شُولِن (شیو) کے لِنگ کی عظیم تاثیر ہے—جس کے بارے میں تم نے پوچھا—وہی لِنگ جسے قدیم زمانے میں اَدِتی نے قائم کیا تھا۔

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of manner)

• प्रभावम्: power, greatness
• प्रभावम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• लिङ्गम्: liṅga
• लिङ्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रभावम् इति विशेष्य-सम्बन्धः

• तु: indeed
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अवधान/विरोधार्थक-निपातः (particle: indeed/but)

• देव-देवस्य: of the God of gods
• देव-देवस्य: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; समासः: देवश्चासौ देवः (कर्मधारयः)

• शूलिनः: of the trident-bearer (Śiva)
• शूलिनः: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषण-रूपेण (epithet)

• भवद्भिः: by you (all)
• भवद्भिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), बहुवचनम्

• परिपृष्टम्: asked/inquired
• परिपृष्टम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + √पृच्छ् (धातु) → परिपृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; लिङ्गम्/यत् इत्यस्य विशेषणम्

• यत्: which
• यत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-यत् (relative pronoun)

• अदित्या: by Aditi
• अदित्या: Kartr (कर्ता) (कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• स्थापितम्: was established
• स्थापितम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √स्था (धातु) (णिच्) → स्थापयति; क्त → स्थापित
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; लिङ्गम् इत्यस्य विशेषणम्

• पुरा: formerly
• पुरा: Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb of time: formerly)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amara-liṅga (liṅga of Śūlin)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (inquirers)

Visual Art Cues

Scene: Sūta seated in a forest-assembly narrates; behind him, a visionary tableau of Aditi establishing a radiant Śiva-liṅga, with devas witnessing.

Characters & Entities

• Sūta
• Śiva (Śūlin, Devadeva)
• Aditi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The sanctity of a liṅga is rooted in divine establishment and its enduring spiritual potency.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A Nāgarakhaṇḍa tīrtha centered on the liṅga established by Aditi; the broader passage celebrates its site-specific greatness.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it introduces the origin-account (sambhava) that grounds later devotional practice.