Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36
Devanagari script
त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता
Transliteration
tvaṃ bhaviṣyasi pāpātmanmukto dāraiḥ svakairapi | sā'pi caiva viśeṣeṇa vrīḍayā'dhomukhī sthitā
Translation
“اے بدباطن! تو اپنی ہی بیویوں سے بھی جدا کر دیا جائے گا۔” اور وہ بھی خاص طور پر شرم سے سر جھکائے کھڑی رہی۔
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootभू (√भू धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल/Future), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पापात्मन्O sinful-souled one
पापात्मन्:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय — ‘पापः आत्मा यस्य’
मुक्तःfreed, separated
मुक्तः:
Karta (Predicate of ‘त्वम्’)
TypeAdjective
Rootमुच् (√मुच् धातु) + क्त (भूतकृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘freed/separated’
दारैःfrom (your) wife/wives
दारैः:
Apadana (Separation/अपादान)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक; बहुवचन-प्रयोगः)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘from/with wives’ (instrumental/ablatival sense in separation)
स्वकैःone’s own
स्वकैः:
Visheshana (Qualifier of दारैः)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण — ‘one’s own’
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — ‘even/also’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) — ‘also’
चand
च:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — ‘and’
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (अवधारण) — ‘indeed’
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Sambandha (Adverbial-instrumental)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् — ‘especially’
व्रीडयाout of shame
व्रीडया:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootव्रीडा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
अधोमुखीdown-faced
अधोमुखी:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअधस् + मुख (प्रातिपदिक) + ई (स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय — ‘अधोमुखी’
स्थिताstood, remained
स्थिता:
Karta (Predicate of subject)
TypeVerb
Rootस्था (√स्था धातु) + क्त
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त — ‘stood/remained’
Speaker
Hārīta (continuing the curse speech, deduced)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The curse continues: Kāma is doomed to be separated from his own wives; the woman remains with face lowered in intense shame, the grove heavy with moral gravity.
Characters & Entities
K
KāmaH
Hārīta's wife (unnamed)FAQs
Desire that disrupts others’ dharma leads to loss of one’s own relational harmony and social standing.
Indirectly within the Candrakūpikā–Kāmeśvara tīrtha account; the verse itself emphasizes moral consequence.
None.