Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

तत्र केदारदेवं च गत्वा नित्यं समाहिता । प्रातरुत्थाय गीतं च भक्त्या चक्रे तदग्रतः

Transliteration

tatra kedāradevaṃ ca gatvā nityaṃ samāhitā | prātarutthāya gītaṃ ca bhaktyā cakre tadagrataḥ

Translation

وہاں وہ روزانہ دل کو یکسو کر کے بھگوان کیدار کے پاس جاتی تھی۔ صبح سویرے اٹھ کر عقیدت سے اُن کے سامنے بھجن گاتی تھی۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: अधिकरण (Locative sense/स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक अव्यय/adverb of place)

• केदारदेवम्: Kedāradeva (Lord of Kedāra)
• केदारदेवम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: केदारदेव (प्रातिपदिक; केदार + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक/conjunction)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having gone)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (कालवाचक/नित्यं = always)

• समाहिता: composed, concentrated
• समाहिता: कर्ता (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु) + क्त (समाहित)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (मनःसमाधानयुक्ता)

• प्रातर्: in the morning
• प्रातर्: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रातर् (अव्यय)
• Form: अव्यय (कालवाचक/adverb of time)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु) + क्त्वा (ल्यप्)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक (having risen)

• गीतम्: song, chant
• गीतम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: गीत (प्रातिपदिक; गा (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: करण (Instrument/means)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• चक्रे: did, performed
• चक्रे: क्रिया (Predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परिपूर्णभूत/perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• तदग्रतः: in front of him/it
• तदग्रतः: अधिकरण (Locative sense/स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अग्रतस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावसमास; अव्यय (स्थानवाचक: ‘तस्य अग्रतः’ = in front of him/it)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāradeva (as a tīrtha/temple focus in Nāgara-khaṇḍa narrative)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At dawn, a devoted brāhmaṇa woman approaches the Kedāra deity with folded hands and begins singing before the shrine; lamps glow, the sanctum is calm, and her posture shows steady concentration.

Characters & Entities

• Kedāradeva (Śiva at Kedāra)
• Brāhmaṇī (a Brahmin woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Consistent daily devotion—especially dawn worship and heartfelt singing—anchors the mind and draws divine grace at a holy site.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāreśvara (Lord Śiva worshiped as Kedāradeva).

What ritualistic prescription is mentioned?

Rising at dawn, visiting the deity daily, and offering bhakti through gīta (devotional song) before Kedāradeva.