Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 62

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय लिंगमादाय च प्रभुः । स्थाने नियोजयामास सर्वदेवाधिपूजितम्

sūta uvāca | sa tatheti pratijñāya liṃgamādāya ca prabhuḥ | sthāne niyojayāmāsa sarvadevādhipūjitam

سوتا نے کہا: “’تथاستु‘ کہہ کر ربّ نے اقرار کیا؛ پھر لِنگ کو اٹھا کر اسے اس کے مناسب مقام پر نصب کر دیا—وہ لِنگ جس کی پوجا تمام دیوتاؤں کے حاکم کرتے ہیں۔”

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)
इतिsaying
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्ययम् (quotative particle)
प्रतिज्ञायhaving promised
प्रतिज्ञाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्रतिज्ञा (कृदन्त; प्र + √ज्ञा/ज्ञा धातु, ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive/gerund): ‘having promised’
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
आदायhaving taken
आदाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootआ + दा (धातु; ल्यप्)
Formल्यपन्त-अव्ययम् (absolutive): ‘having taken’
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
प्रभुःthe Lord/master
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
स्थानेin the place
स्थाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम्
नियोजयामासinstalled/appointed
नियोजयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + युज् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect; periphrastic/आमास-योग), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्; causative sense (णिच्): ‘caused to be placed/appointed’
सर्वदेवाधिपूजितम्worshipped by the lords of all gods
सर्वदेवाधिपूजितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्वदेवाधिपूजित (प्रातिपदिक: सर्व + देव + अधि + पूजित)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (पूज् धातोः क्त), बहुपद-तत्पुरुषसमासः (सर्वदेवानाम् अधिपैः पूजितम्)

Sūta

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Scene: Sūta narrates as the Lord says ‘So be it,’ lifts the liṅga, and installs it in the ordained spot; celestial rulers bow in worship.

S
Sūta
P
Prabhu (Śiva)
L
Liṅga
D
Deva-lords

FAQs

Divine grace becomes fixed in sacred geography through proper installation, making a place a lasting refuge for worship.

The designated sthāna where the Pātāla-associated liṅga is installed, forming the chapter’s tīrtha focus.

Liṅga-pratiṣṭhā (installation) in a proper place, followed by worship, is implied.