Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

तावूचतुः । यदि तुष्टोसि देवेश त्रिभागेन समाश्रयम् । आवाभ्यां देहि लिंगेन येनैकत्राश्रयो भवेत्

tāvūcatuḥ | yadi tuṣṭosi deveśa tribhāgena samāśrayam | āvābhyāṃ dehi liṃgena yenaikatrāśrayo bhavet

وہ دونوں بولے: “اگر تو راضی ہے، اے دیوتاؤں کے رب، تو لِنگ کے وسیلے سے ہمیں تین حصّوں میں مشترک ٹھکانہ عطا فرما، تاکہ ہمارے لیے ایک ہی متحد پناہ گاہ ہو جائے۔”

तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), द्विवचनम् (Dual)
ऊचतुःsaid
ऊचतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः (3rd person), द्विवचनम् (Dual), परस्मैपदम्
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध/condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional particle)
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण/subject complement)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुष् धातोः क्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle)
असिyou are
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्
देवेशO Lord of gods
देवेश:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवेश (प्रातिपदिक: देव + ईश)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)
त्रिभागेनby a threefold share / in three parts
त्रिभागेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्रिभाग (प्रातिपदिक: त्रि + भाग)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुषः (त्रयाणां भागः)
समाश्रयम्a common refuge/support
समाश्रयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमाश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
आवाभ्याम्to/for us two (by us two)
आवाभ्याम्:
Sampradana/Adhikarana-context (सम्प्रदान/संबन्ध)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउभयलिङ्गे (pronoun), तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), द्विवचनम् (Dual)
देहिgive
देहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
लिङ्गेनby/with the liṅga (emblem)
लिङ्गेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्
एकत्रin one place / together
एकत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootएकत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
आश्रयःrefuge/support
आश्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
भवेत्may become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकारः (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Brahmā and Viṣṇu (together)

Tirtha: Hāṭakeśvara

Type: kshetra

Scene: Two supplicants stand before the Lord of gods, hands folded, requesting a shared threefold abode through the liṅga so that their refuge becomes one.

D
Deveśa (Śiva)
B
Brahmā
V
Viṣṇu
L
Liṅga
T
Tri-bhāga (threefold division)

FAQs

The liṅga is affirmed as a unifying refuge—devotion seeks not division but shared sacred anchoring.

The liṅga-sthāna in this chapter where divine beings seek an enduring, shared āśraya.

A boon-request centered on liṅga-based establishment/āśraya (implying liṅga-pratiṣṭhā and continued worship).