Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

सोऽपि लिंगपरित्यक्तो लज्जायुक्तो महेश्वरः । गर्तां गुर्वीं समाश्रित्य भ्रूणरूपः समाविशत्

so'pi liṃgaparityakto lajjāyukto maheśvaraḥ | gartāṃ gurvīṃ samāśritya bhrūṇarūpaḥ samāviśat

اور مہیشور بھی—لِنگ سے محروم اور شرم سے بھرپور—ایک گہری کھائی کا سہارا لے کر، جنین کی صورت اختیار کر کے اس میں داخل ہو گئے۔

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
लिङ्गपरित्यक्तःhaving abandoned the liṅga
लिङ्गपरित्यक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक) + परि + त्यज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि/भूतकृदन्तः (past passive participle) ‘परित्यक्त’ = त्यक्तः; षष्ठी-तत्पुरुषः (लिङ्गेन परित्यक्तः/लिङ्गं परित्यक्तः—contextually ‘having abandoned the liṅga’)
लज्जायुक्तःashamed
लज्जायुक्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootलज्जा (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (लज्जया युक्तः = endowed with shame)
महेश्वरःMaheśvara (Śiva)
महेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
गर्ताम्a pit
गर्ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगर्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
गुर्वीम्deep/heavy (great)
गुर्वीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुर्वी (प्रातिपदिक; गुरु-स्त्रीलिङ्ग-विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘गर्ताम्’ इति विशेषणम्
समाश्रित्यhaving taken refuge in
समाश्रित्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + श्रि (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formल्यप्/क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund); ‘having resorted to’
भ्रूणरूपःin the form of an embryo
भ्रूणरूपः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रूण (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः (भ्रूणः इव रूपम् यस्य) = भ्रूण-रूपः
समाविशत्entered
समाविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + विश् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Type: kund

Listener: dvija-sattama (implied addressee of the narrative frame)

Scene: Maheśvara, veiled in shame, withdraws toward a yawning pit; his form becomes small and luminous like an embryo, entering the earth’s womb while the surface world trembles.

M
Maheśvara (Śiva)

FAQs

The narrative uses dramatic symbolism—withdrawal and concealment—to indicate cosmic imbalance that must be ritually and theologically resolved.

The verse serves a tīrtha-origin storyline, but the exact place-name is not provided in this excerpt.

None directly; such episodes typically lead to later propitiation (stotra, dāna, vrata) in subsequent verses.