Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 10

Devanagari script

द्रुपदं च विराटं च धृष्टकेतुं च कैकयम् । सहदेवं सात्यकिं च चेकितानं च दुर्जयम्

Transliteration

drupadaṃ ca virāṭaṃ ca dhṛṣṭaketuṃ ca kaikayam | sahadevaṃ sātyakiṃ ca cekitānaṃ ca durjayam

Translation

(میں دیکھتا ہوں) دروپد اور وِراٹ کو؛ دھِرِشٹکیتو اور کَیکَیَہ کے راجہ کو؛ سہ دیو اور ساتیہ کی کو؛ اور چیکِتان کو، نیز ناقابلِ تسخیر دُرجَیَہ کو۔

Word by Word

• द्रुपदम्: Drupada
• द्रुपदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्रुपद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• विराटम्: Virāṭa
• विराटम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विराट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• धृष्टकेतुम्: Dhṛṣṭaketu
• धृष्टकेतुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धृष्टकेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• कैकयम्: Kaikaya (king/region)
• कैकयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कैकय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; जनपद/नृप-नाम

• सहदेवम्: Sahadeva
• सहदेवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सहदेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• सात्यकिम्: Sātyaki
• सात्यकिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सात्यकि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• चेकितानम्: Cekitāna
• चेकितानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चेकितान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; नाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• दुर्जयम्: hard to conquer (Durjaya)
• दुर्जयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् + जय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण/उपनाम

Speaker

Arjuna (Phālguna) (contextual, Mahābhārata-war enumeration)

Visual Art Cues

Scene: A sweeping vision of named allies—Drupada, Virāṭa, Dhṛṣṭaketu, Kaikeya king, Sahadeva, Sātyaki, Cekitāna, Durjaya—standing in battle formation as Arjuna recites their names.

Characters & Entities

• Drupada
• Virāṭa
• Dhṛṣṭaketu
• Kaikaya
• Sahadeva
• Sātyaki
• Cekitāna
• Durjaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld by recognizing and honoring righteous strength—valor aligned with duty rather than pride.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is explicitly named in this verse; it functions as a Purāṇic retelling of the dharma-yuddha setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is a martial enumeration, not a vrata or tīrtha injunction.