Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

Devanagari script

केनेदं स्थापितं लिंगं सूर्यवैश्वानरप्रभम् । लिंगादपि चतुर्दिक्षु मार्गाश्चेमे तु कीदृशाः

Transliteration

kenedaṃ sthāpitaṃ liṃgaṃ sūryavaiśvānaraprabham | liṃgādapi caturdikṣu mārgāśceme tu kīdṛśāḥ

Translation

“یہ لِنگ کس نے قائم کیا ہے، جو سورج اور مقدس آگ (وَیشوانر) کی مانند درخشاں ہے؟ اور لِنگ سے چاروں سمتوں کو جانے والے یہ راستے کیسے ہیں؟”

Word by Word

• केन: by whom
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्थापितम्: placed/established
• स्थापितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थापित (कृदन्त; णिच् causative past passive participle)
• Form: कृदन्त (भूतकृदन्त/कर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (लिङ्गम् इति विशेषणम्)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• सूर्यवैश्वानरप्रभम्: radiant like the sun and Vaiśvānara (fire)
• सूर्यवैश्वानरप्रभम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + वैश्वानर (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
• Form: समास (बहुपद-तत्पुरुष): सूर्यस्य वैश्वानरस्य च प्रभा यस्य तत्/तुल्यप्रभम् (अर्थे उपमान); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (लिङ्गम् इति विशेषणम्)

• लिङ्गात्: from the liṅga
• लिङ्गात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (also/even)

• चतुर्दिक्षु: in the four directions
• चतुर्दिक्षु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + दिक् (प्रातिपदिक)
• Form: समास: चतस्रः दिशः (द्विगु); स्त्रीलिङ्ग (दिक्), सप्तमी (अधिकरण), बहुवचन (समाहारार्थे)

• मार्गाः: paths
• मार्गाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मार्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• इमे: these
• इमे: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (मार्गाः इति विशेषणम्)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (contrast/emphasis)

• कीदृशाः: of what kind?
• कीदृशाः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कीदृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (मार्गाः इति विशेषणम्)

Speaker

Suhṛdaya (inquiry to Nāga maidens)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The hero stands before a blazing, sun-like liṅga; four clearly marked paths extend outward to the cardinal directions, like spokes from a hub; Nāga maidens pause to listen.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Sūrya
• Vaiśvānara (Agni)
• Nāgakanyāḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred places invite inquiry: understanding origin (pratiṣṭhā) and sacred geography deepens devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse points to a sacred liṅga-site with four-directional paths, but does not name the location.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; it alludes to liṅga-pratiṣṭhā (installation) as a sacred act.