Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

यथा देवव्रतस्त्वेको जह्रे काशिसुताः पुरा । तथैक एव हैडंबिर्मौर्वीं प्राप्नोतु मा चिरम्

yathā devavratastveko jahre kāśisutāḥ purā | tathaika eva haiḍaṃbirmaurvīṃ prāpnotu mā ciram

جس طرح دیوورت نے کبھی اکیلے ہی کاشی کے راجا کی بیٹیوں کو لے لیا تھا، اسی طرح ہَیڈَمبی بھی تنہا ہی موروی کو جلد پا لے—بلا تاخیر۔

यथाas; just as
यथा:
Sambandha (Comparative marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमान/प्रकारवाचक-अव्ययम् (‘as’)
देवव्रतःDevavrata (Bhīṣma)
देवव्रतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवस्य व्रतम् यस्य = ‘Devavrata’, proper name)
तुindeed; but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपातः (but/indeed)
एकःalone; one
एकः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् देवव्रतम्
जहरेcarried off; took away
जहरे:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
काशिसुताःthe daughters of Kāśī
काशिसुताः:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाशि (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (काशेः सुताः = ‘daughters of Kāśī’)
पुराformerly; long ago
पुरा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
तथाso; likewise
तथा:
Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; तदनुरूप/प्रकारवाचक-अव्ययम् (‘so, likewise’)
एकःalone; one
एकः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (implicit subject ‘हैडंबिः’)
एवindeed; only
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणार्थक-निपातः (emphatic ‘only/indeed’)
हैडंबिःHaiḍaṃbi
हैडंबिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहैडंबि (प्रातिपदिक; proper name)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
मौर्वीम्Mauर्वī (a woman/maiden named Maurvī)
मौर्वीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्राप्नोतुmay he obtain; let him attain
प्राप्नोतु:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्राप् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive command), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
माnot
मा:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेधार्थक-निपातः (prohibitive/negative particle; here with ‘चिरम्’ = ‘not long’)
चिरम्for long; long time
चिरम्:
Kriya-visheshana (Temporal adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative used adverbially), एकवचनम्; कालाधिकरणे अव्ययीभाववत् प्रयोगः

Bhīma (implied, as Arjuna responds to Bhīma’s statement in the next verse)

Tirtha: Kāśī (as referenced exemplar)

Type: kshetra

Scene: A vivid comparison: the speaker recalls Devavrata’s dramatic abduction at Kāśī and projects the same solitary heroism onto Haiḍambi’s quest for Maurvī; imagery of chariot, bow, and a swift departure.

D
Devavrata (Bhīṣma)
K
Kāśī
H
Haiḍambi (Ghaṭotkaca)
M
Maurvī
M
Mura

FAQs

Dharma is reinforced through remembered exemplars: decisive action aligned with one’s duty is praised when guided by righteous intent and lineage honor.

Kāśī is mentioned as a famed royal and sacred region, though this verse uses it mainly as an epic precedent rather than a tīrtha-glorification.

No vrata, dāna, snāna, or japa is prescribed here; the verse frames a dharmic-heroic resolve by analogy.