Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

युष्माभिर्बध्यते श्रेयो यस्य वै धूतकिल्विषैः । प्रणमामि च वः सर्वान्मनोबुद्धिसमाधिभिः । तपो विद्या च वृत्तं च यतो वार्द्धक्यकारणम्

yuṣmābhirbadhyate śreyo yasya vai dhūtakilviṣaiḥ | praṇamāmi ca vaḥ sarvānmanobuddhisamādhibhiḥ | tapo vidyā ca vṛttaṃ ca yato vārddhakyakāraṇam

تمہارے ذریعے—جن کے گناہ جھڑ چکے ہیں—بھلائی قائم و مضبوط ہوتی ہے۔ میں دل، عقل اور یکسو عبادت کے ساتھ تم سب کو سجدۂ تعظیم کرتا ہوں۔ کیونکہ تپسیا، ودیا اور نیک سیرت ہی حقیقی وقار و پختگی کا سبب ہیں۔

युष्माभिःby you (all)
युष्माभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/सर्वनाम, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
बध्यतेis secured/obtained
बध्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
श्रेयःthe highest good, welfare
श्रेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Shashthi-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध
वैindeed
वै:
Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) = ‘indeed’
धूतकिल्विषैःby (you) whose sins are shaken off
धूतकिल्विषैः:
Karana/Hetu (करण/हेतु)
TypeAdjective
Rootधूत + किल्विष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (युष्मद्)
प्रणमामिI bow
प्रणमामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वःto you / of you
वः:
Sampradana/Relation (सम्प्रदान/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative), बहुवचन; ‘to/for/of you’
सर्वान्all (of you)
सर्वान्:
Karman (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; विशेषण (वः)
मनःबुद्धिसमाधिभिःwith mind, intellect, and concentration
मनःबुद्धिसमाधिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् + बुद्धि + समाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विद्याknowledge
विद्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वृत्तम्conduct, behavior
वृत्तम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आचारार्थ
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
यतःbecause of which; from which
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय (relative adverb) = ‘from which/whereby; because’
वार्द्धक्यकारणम्the cause of old age
वार्द्धक्यकारणम्:
Predicate nominative (विधेय)
TypeNoun
Rootवार्द्धक्य + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (वार्द्धक्यस्य कारणम्)

Bhāskara (Sūrya)

Scene: A devotee/speaker bows to a line of aged sages; the bow is shown as total—mind, intellect, and meditative focus—while symbols of tapas (fire), vidyā (palm-leaf texts), and vṛtta (staff, waterpot) surround them.

B
Bhāskara (Sūrya)
B
Brāhmaṇas (vipramukhyāḥ)

FAQs

True greatness is measured by austerity, learning, and conduct; these create real spiritual maturity.

No specific tīrtha is mentioned; the verse glorifies virtues (tapas, vidyā, sadācāra).

The act implied is praṇāma (reverent salutation) and cultivating tapas, learning, and right conduct.