Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 165

पश्चिमायां बुधसुतस्तथा क्षेत्रं स भारत । पुरूरवादित्यमिति स्थापयामास पार्थिवः

paścimāyāṃ budhasutastathā kṣetraṃ sa bhārata | purūravādityamiti sthāpayāmāsa pārthivaḥ

اے بھارت! مغربی سمت میں بودھ کے بیٹے اُس راجہ نے بھی ایک مقدس کھیتر قائم کیا اور وہاں بھگوان کو ‘پوروروادِتیہ’ کے نام سے پرتیِشٹھت کیا۔

paścimāyāmin the west (western region)
paścimāyām:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpaścimā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative of place)
budhasutaḥBudha’s son
budhasutaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbudha (प्रातिपदिक) + suta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (budhasya sutaḥ)
tathāalso/thus
tathā:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय/अन्वय (adverb/conjunctive ‘also/thus’)
kṣetrama sacred field/place
kṣetram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
bhārataO Bhārata
bhārata:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhārata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
purūrava-ādityam(named) ‘Purūrava-Āditya’
purūrava-ādityam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpurūrava (प्रातिपदिक) + āditya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; नामधेय (as a name)
itithus/so called
iti:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः—उद्धरण/नामनिर्देश (quotative)
sthāpayāmāsaestablished/caused to be set up
sthāpayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (स्था धातु) [णिच् causative]
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
pārthivaḥthe king
pārthivaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृवाचक (king)

Nārada

Tirtha: Purūravāditya-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Bhārata (addressed)

Scene: A royal founder (Budha’s son Purūravas) in the western quarter consecrates a radiant solar icon titled Purūravāditya; priests perform fire-rites; the landscape is mapped as a sacred direction.

B
Bhārata (addressee)
B
Budha
P
Purūravas
P
Purūravāditya

FAQs

Righteous kings sanctify the land by establishing kṣetras, making devotion accessible to future generations.

A western kṣetra where Purūravāditya was installed, connected to the adhyāya’s broader tīrtha network.

Installation (sthāpana/pratiṣṭhā) of Āditya under the name Purūravāditya.