Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72

गवां क्षीरं प्रदातव्यं जिह्वाशोधनमुत्तमम् । जिह्वापरीक्षणं कुर्याद्दग्धा चेन्न तु विमोच्यते

gavāṃ kṣīraṃ pradātavyaṃ jihvāśodhanamuttamam | jihvāparīkṣaṇaṃ kuryāddagdhā cenna tu vimocyate

گائے کا دودھ دیا جائے—یہ زبان کی پاکیزگی کا بہترین ذریعہ ہے۔ زبان کی جانچ کی جائے؛ اگر زبان جلی ہوئی ہو تو اسے رہا نہ کیا جائے۔

गवाम्of cows
गवाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
प्रदातव्यम्should be given
प्रदातव्यम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + √दा (धातु) तव्यत् (कृत्य)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (तव्यत्); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विधेयार्थः ("should be given")
जिह्वा-शोधनम्purification of the tongue
जिह्वा-शोधनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक) + शोधन (प्रातिपदिक; √शुध् (धातु) ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जिह्वायाः शोधनम्)
उत्तमम्excellent
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्
जिह्वा-परिक्षणम्examination of the tongue
जिह्वा-परिक्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक) + परिक्षण (प्रातिपदिक; परि + √ईक्ष् (धातु) ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (जिह्वायाः परिक्षणम्)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
दग्धाburnt
दग्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदग्ध (कृदन्त; √दह् (धातु) क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (जिह्वा-सम्बन्धे)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Clause-link/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formअव्यय; शर्त-निबन्धक (conditional particle)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोध (but/indeed)
विमोच्यतेis released/freed
विमोच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √मुच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (passive sense)

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Scene: After the ordeal, attendants offer cow’s milk to the accused; the officiant inspects the tongue under lamplight; the decision of release hinges on whether burning is visible.

FAQs

Dharma links inner truth to outward signs; compassion (milk as soothing purifier) accompanies strict moral discernment.

No holy site is described; this is a procedural instruction.

Give cow’s milk for tongue-cleansing and assess the tongue; a burn mark implies the person is not acquitted.