Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 43

Devanagari script

एवं निःसंशयं ज्ञानं यच्चान्यायं न लोपयेत् । एतत्सर्वं रवौ वारे कार्यं संपूज्य भास्करम्

Transliteration

evaṃ niḥsaṃśayaṃ jñānaṃ yaccānyāyaṃ na lopayet | etatsarvaṃ ravau vāre kāryaṃ saṃpūjya bhāskaram

Translation

یوں شک سے پاک معرفت حاصل ہوتی ہے اور ناانصافی کو غالب نہیں ہونے دیا جاتا۔ یہ سب کچھ اتوار کے دن، بھاسکر (سورج دیوتا) کی باقاعدہ پوجا کرکے انجام دینا چاہیے۔

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (प्रकार) = एवम् (thus/in this manner)

• निःसंशयम्: without doubt
• निःसंशयम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: निः- (उपसर्ग) + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रायं क्रियाविशेषणरूपे नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative) = without doubt

• ज्ञानम्: knowledge; rule
• ज्ञानम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (here: object of implied 'know/understand')

• यत्: which
• यत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (relative pronoun)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय) = and

• अन्यायम्: injustice; improper procedure
• अन्यायम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• लोपयेत्: should omit/abolish
• लोपयेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लुप् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त

• एतत्: this
• एतत्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; एतत्-विशेषण

• रवौ: on Sunday; on (the day of) Ravi
• रवौ: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• वारे: on the day
• वारे: Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• कार्यम्: to be done; should be performed
• कार्यम्: Kriyā (Predicate complement/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + यत् (कृदन्त)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/future passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः = to be done

• संपूज्य: having worshipped
• संपूज्य: Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-पूज् (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्ययभावे कृदन्त (क्त्वान्त/ल्यपन्त), पूर्वकालिक क्रिया = having duly worshipped

• भास्करम्: the Sun (Bhāskara)
• भास्करम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ravivāra-vidhi (Sūrya-sākṣitva)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A priest offers arghya to the rising Sun; the balance-ordeal instruments are purified nearby; the atmosphere is bright, emphasizing truth and non-injustice.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Ravivāra (Sunday)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Justice should culminate in certainty and the prevention of adharma; worship of the Sun symbolizes illumination and truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the verse emphasizes proper timing and Sūrya worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform the entire weighing-ordeal on Sunday (Ravivāra) after worshipping Bhāskara (Sūrya).