Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 100

तानि न स्वात्मवेद्यानि किमन्यत्कथयाम्यहम् । एकोत्तरं मृत्युशतमस्मिन्देहे प्रतिष्ठितम्

tāni na svātmavedyāni kimanyatkathayāmyaham | ekottaraṃ mṛtyuśatamasmindehe pratiṣṭhitam

وہ (باطنی آفتیں) خود اپنے لیے بھی پوری طرح قابلِ ادراک نہیں—میں اور کیا کہوں؟ اسی بدن میں ‘سو پر ایک موتیں’ (یعنی بے شمار اسبابِ موت) قائم ہیں۔

तानिthose (things)
तानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
not
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
स्वात्मवेद्यानिknowable by oneself
स्वात्मवेद्यानि:
Karta (Subject/कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + वेद्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √विद्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—स्व-आत्म-वेद्य (तत्पुरुष: 'knowable by oneself'); विशेषणम् (तानि)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक
अन्यत्else/other
अन्यत्:
Karma (Object/कर्म) विशेषण
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; किम् इत्यस्य विशेषणम्
कथयामिI tell
कथयामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
एकोत्तरम्one more (than a hundred)
एकोत्तरम्:
Karta (Subject/कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + उत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—एक-उत्तर (तत्पुरुष: 'one more'); विशेषणम् (मृत्युशतम्)
मृत्युशतम्a hundred deaths
मृत्युशतम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—मृत्यु-शत (तत्पुरुष: 'a hundred deaths')
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सर्वनाम; अधिकरणे
देहेbody
देहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे
प्रतिष्ठितम्is established/present
प्रतिष्ठितम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootप्रति-√स्था (धातु) → प्रतिष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); विधेय-विशेषणम् (मृत्युशतम्)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Scene: A fragile human body depicted as a vessel with many tiny cracks labeled as ‘death-causes’; above, a steady Śiva-liṅga or sacred flame symbolizes the timeless refuge beyond bodily uncertainty.

FAQs

Mortality is multi-sided and unpredictable; therefore one should not delay dharma and spiritual striving.

No tīrtha is specified; the focus is on the universal condition of embodied life.

None explicitly; it intensifies the call to spiritual urgency through contemplation of death.