Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 150

करंधम उवाच । पितृभ्यो दीयते श्राद्धं स्वकर्मवशगाश्च ते । स्वर्गस्था नरकस्था वा कथं तैरुपभुज्यते

karaṃdhama uvāca | pitṛbhyo dīyate śrāddhaṃ svakarmavaśagāśca te | svargasthā narakasthā vā kathaṃ tairupabhujyate

کرندھم نے کہا: پِتروں کے لیے شرادھ پیش کیا جاتا ہے، مگر وہ اپنے ہی کرم کے بندھن میں ہیں۔ وہ سُورگ میں ہوں یا نرک میں—ہماری پیشکش کو وہ کیسے بھوگ سکتے ہیں؟

करंधमःKaraṃdhama
करंधमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकरंधम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (वक्ता)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पितृभ्यःto the ancestors
पितृभ्यः:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), बहुवचन
दीयतेis given
दीयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद
श्राद्धम्śrāddha offering/rite
श्राद्धम्:
Karta (Subject in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (कर्मणि वाक्ये कर्तृस्थानी)
स्वकर्मवशगाःsubject to their own deeds
स्वकर्मवशगाः:
Karta (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व-कर्म-वश-ग (प्रातिपदिक; स्व + कर्म + वश + ग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुषः (स्वकर्मणः वशे गाः = अधीनाः); विशेषण (ते)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तेthey (the ancestors)
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
स्वर्गस्थाःdwelling in heaven
स्वर्गस्थाः:
Karta (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वर्ग-स्थ (प्रातिपदिक; स्वर्ग + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (स्वर्गे स्थाः); विशेषण (ते)
नरकस्थाःdwelling in hell
नरकस्थाः:
Karta (Qualifier of subject/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनरक-स्थ (प्रातिपदिक; नरक + स्थ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः सप्तमी-तत्पुरुषः (नरके स्थाः); विशेषण (ते)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle: 'or')
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Question/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb: 'how?')
तैःby them
तैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; सर्वनाम
उपभुज्यतेis enjoyed/consumed
उपभुज्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन, कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद; उपसर्गः उप-

Karaṃdhama

Scene: King Karaṃdhama respectfully questions a sage: a śrāddha setup is visible, while imagined realms of svarga and naraka appear as contrasting vignettes, highlighting the doubt about access.

K
Karaṃdhama
P
Pitṛs
S
Svarga
N
Naraka
Ś
Śrāddha

FAQs

It raises a dharmic doubt: if beings are bound by karma and located in different realms, the mechanism of Śrāddha’s efficacy must be understood through Purāṇic cosmology.

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on the general Purāṇic doctrine of Śrāddha and Pitṛ-satisfaction.

Śrāddha (ancestral offering) is referenced as a rite performed for the Pitṛs.