Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

Devanagari script

मनुष्याणां च वर्षाणि लक्षासप्तदशैव तु । अष्टाविंशतिसहस्राणि कृतं त्रेतायुगं ततः

Transliteration

manuṣyāṇāṃ ca varṣāṇi lakṣāsaptadaśaiva tu | aṣṭāviṃśatisahasrāṇi kṛtaṃ tretāyugaṃ tataḥ

Translation

انسانی برسوں کے حساب سے سترہ لاکھ اور اٹھائیس ہزار مل کر کِرت (ستیہ) یُگ بنتا ہے؛ اس کے بعد تریتا یُگ آتا ہے۔

Word by Word

• मनुष्याणाम्: of humans
• मनुष्याणाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural (of humans)

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• वर्षाणि: years
• वर्षाणि: Karta/Pradhāna (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; here as count-object with implied 'are' (years)

• लक्षासप्तदश: seventeen lakhs
• लक्षासप्तदश: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लक्ष + सप्तदश (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक-विशेषण; तत्पुरुष (लक्षाणि सप्तदश) used as numeral qualifier; agrees with वर्षाणि (n. pl.) by sense

• एव: indeed
• एव: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (emphasis)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha/Discourse
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)

• अष्टाविंशतिसहस्राणि: twenty-eight thousand
• अष्टाविंशतिसहस्राणि: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टाविंशति + सहस्र (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्या-तत्पुरुष (अष्टाविंशतेः सहस्राणि) qualifying an implied 'years'

• कृतम्: Kṛta (Satya) [yuga]
• कृतम्: Karta/Pradhāna (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + त (कृत्) → कृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; used as name of yuga (Kṛta)

• त्रेतायुगम्: the Tretā yuga
• त्रेतायुगम्: Karma/Pradhāna (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रेता + युग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (त्रेता-नामकं युगम्)

• ततः: thereafter
• ततः: Adhikaraṇa (Temporal/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/अनन्तरार्थक (thereafter/then)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa narrative convention)

Visual Art Cues

Scene: A four-panel cosmic timeline beginning with Kṛta-yuga: luminous, orderly world; a celestial scribe inscribing ‘17 lakhs 28 thousand’ on a palm-leaf; transition arrow toward Tretā.

Characters & Entities

• Kṛta-yuga
• Tretā-yuga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma unfolds across vast yuga cycles; remembering their scale encourages detachment and reverence for divine order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is mentioned; the verse is a doctrinal statement on yuga chronology.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it provides time-measure background often cited when explaining the decline of Dharma across yugas.