Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 161
Devanagari script
पंचविंशतिसाहस्रं मूलस्थानं प्रकीर्तितम् । चत्वारिंशत्सहस्राणि ग्रामाणां यावनः स्मृतः
Transliteration
paṃcaviṃśatisāhasraṃ mūlasthānaṃ prakīrtitam | catvāriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ yāvanaḥ smṛtaḥ
Translation
مولستھان کو پچیس ہزار (دیہات) والا قرار دیا گیا ہے؛ اور یاون کو چالیس ہزار گاؤں والا یاد کیا جاتا ہے۔
Word by Word
पञ्चविंशति-साहस्रम्twenty-five thousand
पञ्चविंशति-साहस्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चविंशति (प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; संख्यावाचकसमासः (twenty-five thousand)
मूल-स्थानम्the principal seat/original place
मूल-स्थानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मूलस्य स्थानम्)
प्रकीर्तितम्is proclaimed
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्त् (धातु) + प्र (उपसर्ग) → प्रकीर्तित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘proclaimed’
चत्वारिंशत्-सहस्राणिforty thousand
चत्वारिंशत्-सहस्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचत्वारिंशत् (प्रातिपदिक) + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संख्यावाचकसमासः (forty-thousands)
ग्रामाणाम्of villages
ग्रामाणाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
यावनःYāvana (a designation/name)
यावनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयावन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम/जनपदवाचक
स्मृतःis remembered/called
स्मृतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is remembered/considered’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Visual Art Cues
Scene: A ‘root-place’ (mūlasthāna) is depicted as a central hub on a mandala-map, with radiating routes to other deśas; scribes annotate village numbers beside each name.
Characters & Entities
M
MūlasthānaY
YāvanaFAQs
The Purāṇa gathers diverse peoples and places into a single dharmic narrative map, implying a universal scope for sacred order.
No specific tīrtha is praised; Mūlasthāna is mentioned as a named place in a list.
None.