Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 120

Devanagari script

तत्र तप्त्वा तपो घोरं ब्रह्मलोकं जगाम सः । शतश्रृंगो नृपश्रेष्ठः शतश्रृंगे नगोत्तमे

Transliteration

tatra taptvā tapo ghoraṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ | śataśrṛṃgo nṛpaśreṣṭhaḥ śataśrṛṃge nagottame

Translation

وہاں اس نے سخت تپسیا کر کے برہملوک کو پایا۔ راجاؤں میں برتر شتَشِرِنگ نے نگوتم شتَشِرِنگ پہاڑ پر یہ مقام حاصل کیا۔

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• तप्त्वा: having performed (austerity)
• तप्त्वा: Kriya-viseshana (Converb/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: तप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); तप्-धातोः

• तपः: austerity, penance
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (accusative singular)

• घोरम्: terrible, severe
• घोरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (agreeing with तपः)

• ब्रह्मलोकम्: Brahma-world
• ब्रह्मलोकम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + लोक (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः)

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• शतश्रृङ्गः: having a hundred peaks/horns
• शतश्रृङ्गः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत + श्रृङ्ग (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; बहुव्रीहिः (यस्य शतं श्रृङ्गाणि सः)

• नृपश्रेष्ठः: the best of kings
• नृपश्रेष्ठः: Karta (Apposition/कर्ता-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नृप + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नृपाणां श्रेष्ठः)

• शतश्रृङ्गे: on/at Śataśṛṅga (the hundred-peaked place)
• शतश्रृङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शत + श्रृङ्ग (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; कर्मधारयः (शतं श्रृङ्गाणि यस्मिन्)

• नगोत्तमे: on the best mountain
• नगोत्तमे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नग + उत्तम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नगानाम् उत्तमः)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative frame

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śataśṛṅga

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A crowned king-ascetic (Śataśṛṅga) stands on a lofty multi-peaked mountain, body emaciated by austerity, surrounded by wind-swept pines and hermitage fires; above, a luminous path opens toward Brahmaloka.

Characters & Entities

• Śataśṛṅga (king)
• Śataśṛṅga (mountain)
• Brahmaloka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Intense tapas, performed in a sanctified place, bears exalted fruit—attainment of higher worlds—affirming the Purāṇic link between place, practice, and result.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śataśṛṅga mountain is praised as a superior sacred mountain connected with successful austerity.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas is the central practice; no auxiliary ritual details are provided.