Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

देवानां क्रीडनस्थानं लोकालोकस्ततः परम् । पर्वतो वलयाकारो योजनायुतविस्तृतः

Transliteration

devānāṃ krīḍanasthānaṃ lokālokastataḥ param | parvato valayākāro yojanāyutavistṛtaḥ

Translation

اس کے پرے لوکالوک ہے—جسے دیوتاؤں کی کھیل گاہ مانا جاتا ہے۔ وہاں حلقہ نما پہاڑی سلسلہ ہے جو دس ہزار یوجن تک پھیلا ہوا ہے۔

Word by Word

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• क्रीडनस्थानम्: playground/sporting place
• क्रीडनस्थानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रीडन-स्थान (प्रातिपदिक; क्रीडन=क्रीडन, स्थान=स्थान)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (क्रीडनस्य स्थानम्)

• लोकालोकः: (the mountain) Lokāloka
• लोकालोकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लोक-अलोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—द्वन्द्वः (लोकः च अलोकः च)

• ततः: thereafter/from that
• ततः: Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय—अपादान/क्रमबोधक (adverb: ‘then/from there’)

• परम्: beyond/further
• परम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (लोकालोकः/स्थानम् इत्यर्थे ‘beyond’)

• पर्वतः: a mountain
• पर्वतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पर्वत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वलयाकारः: ring-shaped
• वलयाकारः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वलय-आकार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वलयस्य आकारः) विशेषणम् (पर्वतः)

• योजनायुतविस्तृतः: extended over ten-thousand yojanas
• योजनायुतविस्तृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: योजन-अयुत-विस्तृत (प्रातिपदिक; योजन=yojana, अयुत=ten-thousand, विस्तृत=विस्तृत)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (योजनानाम् अयुतेन विस्तृतः = extended by ten-thousand yojanas)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lokāloka-parvata

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: A colossal circular mountain encircling the known world like a protective ring; inside is luminous realm, outside fades into deep darkness; devas appear in playful motion atop the ridge, suggesting a divine playground at the edge of light.

Characters & Entities

• Lokāloka
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The universe is portrayed as ordered and bounded; divine realms are structured, not random, reinforcing reverence for cosmic law.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lokāloka is a cosmological boundary rather than a pilgrim-site on earth; it functions as sacred geography in purāṇic cosmology.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.